Dossier

Dossier: Meertaligheid

Tekst Redactie
Gepubliceerd op 23-06-2021 Gewijzigd op 13-07-2021
Beeld Shutterstock
Nederland is een meertalige samenleving geworden, concludeerde de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen al in 2018. Grote verschillen in het onderwijs horen daarbij: kinderen van migranten die bij wijze van spreken zo van Schiphol komen en leerlingen die twee- of drietalig worden opgevoed in de Haagse Schilderswijk maar ook Amstelveen. Hoe pak je zo’n veelkleurige klas aan?



Werk bij leerlingen met Nederlands als tweede taal de hele schoolloopbaan aan leesvaardigheid en woordenschat, zegt taalwetenschapper Folkert Kuiken. En respecteer het feit dat ze al een andere taal spreken, of dat nu Engels, Turks of Arabisch is. Hoe je dat precies aanpakt, lees je in dit artikel, met tips van onderzoekers en experts om meer te bereiken met meertalige leerlingen. 

 

Meertaligheid is goed voor het werkgeheugen, blijkt uit onderzoek. En de moedertaal helpt leerlingen bij het leren van een nieuwe taal. Over hoe je ‘m een plek geeft in je onderwijs, interviewden we ook Dieneke Blikslager, adjunct-directeur van taalvriendelijke basisschool de Sint Jan in Amsterdam. 

Sociale achtergrond en milieu hebben meer invloed op taal dan intelligentie, leerde taalsocioloog Basil Bernstein ons. 

 

Yolande Emmelot, jarenlang onderzoeker aan het Kohnstamm Instituut, kaart de stigmatisering rondom meertaligheid aan. Heb oog voor het welbevinden van meertalige kinderen, stelt zij, en laat het 'achterstandsdenken' los. Ook waarschuwt zij voor het plakken van het label ‘selectief mutisme’ op meertalige leerlingen. 

 

Politiek en beleidsmakers vinden vooral dat leerlingen met een anderstalige achtergrond Nederlands moeten leren. De talenkennis van deze kinderen blijft hierdoor vaak verborgen

 

Leerkrachten weten soms ook relatief weinig over beginnende geletterdheid bij deze groep. Bovendien bepalen vooroordelen wat ze de kinderen aanbieden. Daarmee versterken ze onbedoeld hun taalachterstand. Het helpt zich te verdiepen in de moedertaal van een tweetalige leerling om beter te begrijpen waar taalfouten vandaan komen. Dit artikel zet de basiskenmerken van het Marokkaans Arabisch, Turks en Pools op een rij. 

 

Ouders van meertalige kinderen hebben het met school zelden over de taalontwikkeling van hun kroost. En dat terwijl zowel ouders als scholen het een belangrijk onderwerp vinden en er veel misverstanden over meertaligheid bestaan. 

 

Meertalige kleuters verwerven een nieuwe taal sneller wanneer de leerkracht de ouders betrekt bij het voorlezen. Het werkt vooral goed om thuis en op school dezelfde boeken te gebruiken. Als dit thuis niet lukt, zijn digitale prentenboeken een goed alternatief. Voer ook regelmatig gesprekjes met meertalige kleuters om de taal te stimuleren, is het advies van onderzoeker Annegien Langeloo. 

 

Zet een leraar en een kunstenaar samen voor de klas en geniet van de boost die dit geeft aan je taalonderwijs, met name in een meertalige klas. 

 

Leerlingen hebben schooltaal nodig om de lessen goed te begrijpen, maar niet iedereen krijgt deze van huis uit mee. Vooral in meertalige klassen is het een aandachtspunt. Wat kunnen leraren doen om schooltaal verder te ontwikkelen? Lector Maaike Hajer geeft tips.

Ook Kees Broekhof maakt je alert op schooltaal in dit artikel.

Click here to revoke the Cookie consent