Didactief, december 2018

Tekst Redactie
Gepubliceerd op 07-12-2018
Alweer het laatste nummer van dit jaar! Wat lees je deze maand in Didactief en op DidactiefOnline.nl?

De allerlaatste Alles op een rij!

Wat kun jij als leraar doen om leerlingen met ADHD te helpen en de rust in je klas te behouden? Didactief zet het onderzoek van de laatste 15 jaar voor je op een rij. Wil je het hele artikel uit de bladermodule lezen? Registreer je dan hier.
Lees ook het artikel over de rol van genen bij ADHD.

Het beste onderwijsonderzoek van 2018

Onderzoek herhalen, het Pygmalion-effect, onderwijsvrijheid. De keuze van Pedro De Bruyckere, auteur van Jongens zijn slimmer dan meisjes en Klaskit. Tools voor topleraren, raakt aan veel actuele kwesties. Rode draad: vaak is onze ‘kennis’ een verbastering van wat er oorspronkelijk stond. In 2019 kun je nog veel meer myth busting verwachten.

Hand in hand met de meester

In het project TALENTontwikkeling deden leerkrachten uit Lent praktijkonderzoek, begeleid door de Universiteit Twente en de Radboud Universiteit. Het resultaat: een stappenplan voor onderzoekers en leerkrachten die samen willen optrekken om hun onderwijs te verbeteren.
Lees ook de blogs over dit project.

 

Onderzoek in de spotlight


Op de schouders van reuzen

Paul Kirschner introduceert in zijn column zijn nieuwste boek Op de schouders van reuzen over kernartikelen uit de psychologie voor PO-leerkrachten (in opleiding) met uitleg over hoe ze in de klas geïmplementeerd kunnen worden. Je kunt het boek meteen hier bestellen.

ResearchEd 2019

Wat kun je verwachten in Nieuwegein? Didactief geeft een voorproefje van dit congres waar onderzoekers hun resultaten presenteren aan leraren. Het dossier op onze website updaten we tot 12 januari wekelijks met artikelen van vrijwel ALLE sprekers.

Over de grenzen van onderwijsonderzoek 

Wanneer voldoet onderwijsonderzoek aan wetenschappelijke eisen? Wanneer is het algemeen geldig en wanneer is het uitsluitend relevant in één bepaalde praktijksituatie? Relevante kanttekeningen bij de subsidiecriteria van het NRO door Ditte Lockhorst, Ton Klein en Marleen Kieft, onderzoekers van Oberon.

 

Onderwijsraad

Maak het voor leraren makkelijker meer vakken te geven en van onderwijssector te switchen, stelt de Onderwijsraad in een veelbesproken advies, Ruim baan voor de leraar. Wordt het leraarschap daar echt aantrekkelijker van? René Kneyber, Nichel Pijpers en Arie Wilschut verschillen daarover van mening.

Lees ook de analyse van het advies van de OR: Wat staat er nou echt in?
Ook lerarenopleider Marco Snoek reageert. Hij is een stuk positiever dan de meesten en noemt het ‘een verfrissende kijk op bevoegdheden’.

 

In de klas


Lesson Study: hip én veelbelovend

Lesson Study is een professionaliseringsmethode, overgewaaid uit Japan. Maar werkt het ook in de Nederlandse context? Onderzoekers uit Groningen bekeken de literatuur en volgden twee jaar lang teams in de praktijk.

'Vertrouw op je eigen kennis'

Kom los van de rekenmethode en bepaal zelf wat leerlingen nodig hebben. Dat kan met classroom formative assessment (CFA), stelt Marian van den Berg.

Rolverdeling in de groep

Niet inlevingsvermogen, maar groepssamenstelling is bepalend voor de rol van een leerling bij samenwerkingsopdrachten, blijkt uit Leids onderzoek.

Internet en seksuele ontwikkeling

Seks plus sociale media, dat is bij jongeren toch vragen om moeilijkheden? ‘Shitzooi’, het nieuwe voorlichtingsprogramma om middelbare scholieren te waarschuwen voor de gevaren van sexting, nuanceert dit beeld.

Leiden of volgen?

Bij samenwerken is er vaak eentje de leider en de ander de volger. Wat betekent dit voor het werken aan een taak in het speciaal basisonderwijs?

Onderzoekend leren in het vmbo

Hoe stimuleer je het onderzoekend vermogen van vmbo’ers? Jantine van Beek sprak diepgaand met een aantal docenten over wat ze (zouden willen) doen.

Minder woorden, minder vriendjes

Mondelinge taalvaardigheid helpt kleuters een plek in de klas te veroveren. Kinderen die minder communicatief zijn, worden genegeerd of zelfs afgewezen.

Kort & Goed: instructie in het praktijkonderwijs

Hoe kunnen docenten in het praktijkonderwijs hun instructie verbeteren?

Gepersonaliseerd leren in de VO-praktijk 

De leerlinge kijkt gepijnigd. Haar coach heeft net haar derde excuus weggewimpeld, en vraagt haar indringend wat ze nu gaat doen aan de achterstand die ze bij een moderne vreemde taal heeft. Ze geeft op. Ze zal er zich wat harder aan zetten en proberen haar achterstand in te lopen.

 

Meer onderzoek!


Wordt dubbeltje ooit kwartje?

Afkomst, gender en milieu blijven wereldwijd hobbels (of juist kruiwagens) op weg naar een succesvolle (school)loopbaan. Dat blijkt uit recente OESO-cijfers.

Jongens met autisme

Jongens met autisme ontwikkelen vaker lichamelijke klachten (zoals buikpijn), depressies en agressief gedrag.

Studiekeuze

Veel hbo-studenten beginnen gemotiveerd aan een studie, maar haken toch af omdat de werkelijkheid tegenvalt. 30 tot 40% stopt binnen het eerste jaar.

D translate

Het dossier met onderzoekstermen is weer geüpdatet! Deze maand: wat is eigenlijk exploratief onderzoek?

D dating

Kritisch, creatief en probleemoplossend leren denken met behulp van nieuwe technologie – werk je bij jouw leerlingen al aan deze 21e-eeuwse vaardigheden? Universiteit Twente zoekt scholen die mee willen doen aan hun onderzoek!

 

Van po naar vo. Of andersom?


Het beste onderwijsstelsel bestaat niet

In Nederland worden leerlingen te vroeg uitgesplitst naar niveaus, is vaak het verwijt. Maar klopt dit beeld wel? De overgang van po naar vo en schoolloopbanen in acht Europese landen in kaart.

Te hoog of te laag schooladvies?

Voor zijn master Pedagogiek aan de Hogeschool van Rotterdam keek Jacco van Pelt (39) kritisch naar de gevolgen van onder- en overadvisering. Eenmaal in het vo blijken meisjes zich sneller aan te passen aan het advies.

De switcher: in de biotoop van Max van der Wolf

Leraren die overstappen van po naar vo: dat gebeurt geregeld. Omgekeerd is het bijna vloeken in de kerk. Toch koos Max van der Wolf, docent Nederlands, bewust voor een baan op obs De Tandem in Oud-Beijerland.

 

Curriculumvernieuwing


Bèta-examenprogramma’s nieuwe stijl

Vijf jaar geleden zijn de nieuwe examenprogramma’s voor natuurwetenschappelijke vakken ingevoerd. Hoe is de tussenstand? ‘Het gaat met kleine stapjes, maar wel in de juiste richting.’

Ons verlanglijstje

Voorjaar 2019 komt Curriculum.nu met een advies aan OCW hoe onderwijs anders moet. Didactief sprak met drie nieuwe hoogleraren Onderwijswetenschappen: Ard Lazonder, Martijn Meeter en Marcus Specht. Wat moet er volgens hun gebeuren?

Lees ook de leestips van de drie hoogleraren

Hoofd in de wolken, voeten op de vloer 

Wat moet er veranderen in het rekenen-wiskundeonderwijs in Nederland? Paul Drijvers pleit o.a. voor meer formele wiskunde in de bovenbouw van het vwo.  

 

Overheidsbeleid


Schaalvergroting: zegen of vloek?

Onderwijs vindt zichzelf altijd heel bijzonder maar overheidsbeleid ten aanzien van scholen, ziekenhuizen en gemeenten vertoont veel overeenkomsten. De bestuurlijke schaalvergroting in het po kan niet zonder gevolgen blijven, verwacht Renze Portengen.

Gratis voorschool

‘Maak de voorschool gratis’…, schrijft wethouder Onderwijs van Amsterdam, Marjolein Moorman, … ‘want het succes is bewezen’, aldus onderzoeker Annemiek Veen.

Te weinig leraren

Sietske Waslander – ‘Weet je nog, het protest tegen ‘ophokuren’? Ook toen was een lerarentekort het achterliggende, structurele probleem. Houd dat tekort in de actuele discussie zichtbaar.’

Rekenen gaat weer meetellen bij examen 

Rekenen wordt onderdeel van het schoolexamen. Met dit voorstel in hun Kamerbrief van 9 november vellen ministers Slob en Van Engelshoven het definitieve doodsvonnis voor de verplichte landelijke rekentoets.

 

Boeken en meer


Code Vriens

Code Kattenkruid – Jacques Vriens schrijft lenig en levendig over een serieus thema als euthanasie.

Honderd jaar onmogelijke opgaven

In de regel vrij – Bevlogen  ministers, economische factoren: het OCW-jubileumboek van Pieter Slaman levert een divers en complex beeld op.

School als sociale constructie

Utopia: naar ander onderwijs. Document voor de toekomst – Een bevlogen, pedagogisch perspectief op betekenisvol onderwijs door Dolf van den Berg.

D to go

Elke maand vind je de leukste tips voor in de klas én daarbuiten in D to go. Deze maand o.a. de Bildungskalender en De Grote Vriendelijke Podcast.

 

Faits divers


Ferry Haan over de Onderwijsraad

‘Op 1 januari treedt een nieuwe Onderwijsraad aan. Mijn periode als lid zit erop. Het zal afkicken zijn van vier jaar inspiratie. De vraag waar ik mee worstel: heeft deze Onderwijsraad ‘verschil’ kunnen maken in de afgelopen periode?’

Ingezonden brief: beroepsgroep leraren

In het artikel ‘Lerarenregister: organiseer het zelf!’ in de Didactief van november roepen hoogleraren Theo Wubbels en Jan van Tartwijk leraren op om zelf de beroepsgroep te organiseren en verantwoordelijkheid te nemen voor de kwaliteit van het eigen vak. Die beweging is al in gang gezet, schrijft Het Lerarenparlement in een reactie.

Effectief leren: drie vragen aan Shana Carpenter

Wat zijn de beste strategieën om effectief te leren? En waarom gebruiken we die dan niet?

Klassikaal of individueel gericht?

Sjoerd Karsten reist naar Londen en verdiept zich in de historie van het klassikale en individuele onderwijs.

 

Meer online exclusives 


Professionele schijt

Fadie Hanna – Hoe houd je als leraar genoeg ruimte en tijd over om uitgerust, flexibel en creatief te blijven? Dat was dit jaar de centrale vraag tijdens de Nacht van de leraar die de gemeente Leiden organiseerde.

Paracetamarkt

Een nieuwe blog van Caroline Wisse! Ze ging op schrijfreis naar Lissabon.

Joodse school Cheider onder toezicht

Een onderzoek van de onderwijsinspectie naar de sociale veiligheid op de orthodox-joodse school Het Cheider in Amsterdam is weinig positief. Er komt intensief vervolgtoezicht. Lees ook de impressie van het Cheider die Didactief deze zomer schreef.

Talenten scouten

Dennis De Kool en Afke Weltevrede – Ieder kind heeft talent. Soms is dat goed meetbaar in het onderwijs, maar er zijn ook talenten die moeilijker te meten zijn of die (nog) niet altijd zichtbaar zijn.

ArchimedesOpenContent.nl: innovatief, digitaal en openbaar. En bijzonder onduidelijk.

Onderwijsplatform ArchimedesOpenContent.nl heeft grootse idealen: docenten die hun lesmateriaal wereldwijd met elkaar delen. Didactief nam alvast een kijkje op de site. Wat blijkt? 404 Error.

Jubilerend Cito gastheer internationaal congres 

Van 8 tot en met 10 november 2018 was Cito gastheer van de 19e conferentie van de Association for Educational Assessment (AEA) Europe. AEA Europe is hét netwerk voor instellingen en individuele onderzoekers die binnen dit werelddeel werkzaam zijn op het vlak van het onderwijskundig meten.

Maryland 2.0: Evidence-based onderzoek en de Maryland-schaal 

Evidence-based evaluation, overal kom je de laatste jaren deze term tegen. Iedereen die onderzoek uitzet, vindt dat die evaluatie evidence-based moet zijn, ‘want dan is het goed’. Wat de term feitelijk betekent, en wat de toepassing van het principe betekent voor een onderzoek, is veel minder bekend.

Kindertekeningen en hoogbegaafdheid 

Kindertekeningen worden al zo’n 100 jaar gebruikt om iets te zeggen over de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen, maar wetenschappers zijn niet onverdeeld positief over de kindertekening als instrument.

Ontwerpend en onderzoekend leren met LOF 

We hebben allemaal onze idealen, onze dromen over hoe het onderwijs eruit zou moeten zien. Waar haal je de tijd vandaan? Bij het Leraarontwikkelfonds (LOF) kun je een subsidie aanvragen waarmee je tijd kunt creëren om een innovatie uit te werken. Collega’s op bs De Horizon in Prinsenbeek gingen aan de slag.

Gerelateerde artikelen
Online bekijken

Didactief, december 2016

06-12-2016

Online bekijken

Didactief, november 2018

06-11-2018

Click here to revoke the Cookie consent