Recensies

boekenWIJZER

Tekst Hannah Wolff
Gepubliceerd op 24-04-2017 Gewijzigd op 26-08-2019
In BoekenWIJZER attenderen we je op boeken die handig, leerzaam of inspirerend zijn. Lijkt zo'n nieuw boek je wel wat? We verloten telkens 1 exemplaar. Vul het formulier in en maak kans op gratis vakliteratuur. Deze maand: 'Autisme centraal', ' Lessen in orde', 'Werkboek leren leren' en 'Ruimte voor jezelf en ruimte voor de ander'. 

Autisme centraal

De methodiek van Autisme centraal draait om zes begrippen: autistisch denken, basisrust, concrete communicatie, dubbelspoor, eigenheid en functionaliteit. De kern van de methodiek is begrijpen hoe leerlingen of kinderen met autisme informatie verwerken, en vervolgens leren hoe je daarmee om kunt gaan.  

In het hoofdstuk ‘Autistisch denken’ leidt de auteur je langs de leidende theorieën en kenmerken van autisme, zodat je als het ware een autistisch perspectief kunt ontwikkelen. In ‘Basisrust’ wordt gekeken naar autisme en stress, en in het hoofdstuk over communicatie komen (on)dubbelzinnigheid en stappenplannen langs. ‘Dubbelspoor’ gaat over de wisselwerking tussen de persoon met autisme en zijn of haar omgeving, en hoe je die omgeving aan kunt passen door prikkels weg te halen of toe te voegen. ‘Eigenheid’ kijkt niet naar autisme als diagnose, maar naar de mensen die autisme hebben: autisme kent evenveel vormen als er mensen zijn, dus begeleiding is maatwerk. ‘Functionaliteit’ houdt in dat er gekeken wordt naar activiteiten en vaardigheden die inzetbaar zijn in meerdere situaties, zodat mensen met autisme er optimaal van profiteren. Het boek sluit af met praktijkvoorbeelden waarin deze methodiek is toegepast, bijvoorbeeld in de situaties ‘Bram weigert mee te werken in de klas’ en ‘wat te doen als ondersteuners onderling botsen’.

Naast alle theorie en praktijkvoorbeelden is de methodiek ook gevisualiseerd, als meerdere knoppen en schakelaars die in verschillende wisselwerkingen met elkaar in verband staan. De methodiek is niet specifiek op leraren gericht (“ouders en begeleiders”), maar kan zeker een handig hulpmiddel zijn op school.


Autisme centraal. Methodiek voor ouders en begeleiders | Kobe Vanroy | 144 pagina’s | gebonden | ISBN 9789463448598 |  € 40,70 | Acco | 2018

 

 Lessen in orde

Peter Teitler, docent in het vo, geldt al jaren als expert op het gebied van orde. In dit overzichtelijke en praktisch toepasbare boek draait het om de vraag: hoe creëer ik een plezierig leer- en leefklimaat in de klas en op school? Die vraag wordt beantwoord aan de hand van een methodiek op vijf niveaus: klas, school, leerling, leraar en ouder.

De informatiedichtheid ligt hoog: binnen de niveaus komen allerlei deelonderwerpen, theorieën, praktijkvoorbeelden, voorbeelddialogen en meer aan bod. Zo heeft het eerste niveau, ‘gedrag in de klas’, maar liefst zes hoofdstukken: het gedrag tijdens de eerste lessen, gedrag in een groep, klassenmanagement, hoe een goede les eruit ziet, het beïnvloeden van het gedrag van leerlingen, omgaan met een lastige klas. Een hoofdstuk beslaat vier tot zes paragrafen, die ook sub-paragrafen kunnen hebben. En dat is nog los van het extra online studiemateriaal, wat bestaat uit voorbeeldlessen, vragen, opdrachten, checklijsten, etc. Geen boek om ‘tussendoor’ te lezen dus, maar wel een enorm informatieve en wetenschappelijke aanpak voor een fijne, veilige schoolomgeving.


Lessen in orde. Handboek voor de onderwijspraktijk | Peter Teitler | 390 pagina’s | paperback | ISBN 9789046905531 | € 35,95 | Uitgeverij Coutinho | Derde, herziene druk | 2017

 

 

Werkboek leren leren

Het Werkboek Leren Leren bevat twintig concrete lesbrieven voor mentorlessen voor leerjaar 1 en 2 van het voortgezet onderwijs, gebaseerd op drie pijlers: de leerling moeten weten wát hij of zij moet doen, wáárom, en hóe. Ook hebben de lessen een sterk reflectief karakter, zodat de leerling de eigen leerprocessen kan evalueren. De mentorlessen zijn bruikbaar op alle niveaus.

De lessen starten met twee introductielessen, waarin wordt uitgelegd hoe de twintig lessen zullen verlopen. De lessen zelf leggen het wat, waarom en hoe uit, waarna opdrachten volgen.

Bijvoorbeeld: les 5, ‘Huiswerk’.

Waarom? Zodat de lesstof beter wordt opgeslagen in je langetermijngeheugen.
Wat leer je? Om huiswerk slim aan te pakken.
Hoe? Met opdrachten, checklists en het bespreken van stellingen met een klasgenoot. Een van de opdrachten is (motivatie)tips bedenken waarmee je jezelf door het huiswerk loodst. De stellingen zijn o.a. ‘muziek luisteren en leren gaan prima samen’ en ‘het is niet erg om huiswerk van een ander over te schrijven’. De checklist heeft aankruisvakjes met vragen als ‘heb ik goed ingeschat hoeveel tijd elke taak in beslag neemt?’ en ‘wissel ik maak- en leerwerk af?’

Werkboek leren leren voor het voortgezet onderwijs. Mentorlessen | Inge Verstraete en Karin Nijman, illustraties door Ruud Bijman | 130 pagina’s | paperback | ISBN 9789492525062 | € 14,95 | Uitgeverij Pica | 2017

 

Ruimte voor jezelf en ruimte voor de ander

In deze boeken staat positieve groepsvorming centraal, met twee kernelementen: gezamenlijkheid en het aangeven van je grenzen. Het theorieboek stelt pedagogische doelen: op een positieve manier leren samenwerken, het groepsgevoel in de klas versterken, kinderen weerbaar maken en op een gepaste manier met ongepast gedrag kunnen omgaan.

In negen korte hoofdstukken komt allerlei theorie aan bod: lichaamstaal, pesten, ervaringsleren, zelfverdediging, leren in context, en meer. Samen vormt dit een methodiek die toepasbaar is in de basisschoolklas. De theorieën worden afgewisseld met lijstjes, citaten, en de blokken “learning” en “doing” waar in onnodig Engels taalgebruik wordt aangegeven wat de theorie van jou als leraar vergt, en wat een goede praktijksituatie is om met de kinderen te doen.

In het bijbehorende praktijkboek wordt de theorie omgezet naar activiteiten voor in de gymzaal, de klas, en op het schoolplein. De oefeningen zijn verdeeld in o.a. gezamenlijkheid en communicatie, grenzen aangeven, vertrouwen, lichaamstaal en groepsvormende activiteiten. In de gymzaal zijn de oefeningen heel fysiek: leren aangeven wanneer iemand te dichtbij komt, samenwerken door klasgenoten op te tillen, materialen uitwisselen, etc. In de klas zijn de oefeningen meer gericht op communicatief samenwerken: bespreken, naar elkaar luisteren, etc. Bijvoorbeeld de ‘ik houd van’-oefening, die volgens het boek juist goed in te zetten zijn net na de zomervakantie of bij een kennismaking. De kinderen gaan in een kring zitten, en als het hun beurt is mogen ze zeggen waar ze van houden. Chocola, op vakantie gaan, zwemmen, dieren; alles kan. Als het maar iets is dat positieve associaties bij ze oproept. De kinderen die ook houden van chocola staan op. Zo leren ze elkaar op een speelse en leuke manier kennen. Een variant hierop is dat de kinderen die opstaan met elkaar van plek mogen verwisselen. Iets chaotischer misschien, maar met nog meer eigen inzet.

Het theorieboek en praktijkboek worden samen verloot.

Ruimte voor jezelf en ruimte voor de ander. Handboek voor positieve groepsvorming in het onderwijs en daarbuiten. Theorieboek | Ernst van Grol, redactie door Korstiaan Karels | 132 pagina’s | paperback | ISBN 9789082802412 | € 42,50 | Grol Weerbaarheid | 2018

&

Ruimte voor jezelf en ruimte voor de ander. Handboek voor positieve groepsvorming in het onderwijs en daarbuiten. Praktijkboek | Ernst van Grol, redactie door Korstiaan Karels | 164 pagina’s | gebonden | ISBN 9789082802405 | € 77,50 | Grol Weerbaarheid | 2018

 

Vul het formulier in en loot mee!

 

Verder lezen

1 Win: Becoming a High Expectation Teacher
2 Win: Juffen zijn toffer dan meesters
3 WIJZERarchief
4 Aan de vanzelfsprekendheid voorbij
5 Georganiseerd wantrouwen (2): Tjeenk Willink over Groter denken, kleiner doen

Click here to revoke the Cookie consent