Recensies

Tool van de week

Tekst Anca de Vries en Quirine Hakkaart
Gepubliceerd op 19-09-2019 Gewijzigd op 17-10-2019
Elke week recenseren docenten Anca de Vries en Quirine Hakkaart een digitale tool: hoe blij word je ervan, hoe mooi ziet het eruit en is het direct inzetbaar? Deze week: MOOC's.

In hun ‘Tool van de week’ nemen Anca de Vries en Quirine Hakkaart je mee in hun enthousiasme over digitale hulpmiddelen en hoe zij deze inzetten in hun onderwijs. Ze beoordelen een tool op drie punt op een schaal van 1 t/m 5: ‘Hoe blij word je hiervan’, ‘Hoe mooi ziet het eruit’ en is het ‘Direct inzetbaar’. Hun oordeel is gebaseerd op hun eigen ervaringen. Houd er rekening mee dat tools die groter zijn/wat meer inwerktijd kosten, een iets lagere score kunnen krijgen op ‘Direct inzetbaar’, maar uiteindelijk wel een grotere tijdswinst kunnen opleveren.

 

MOOC's 


Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit   

Direct inzetbaar   

Schooltypen: alle voor eigen gebruik, VO-bovenbouw, MBO, HBO en WO voor onderwijs.

MOOC's, oftewel Massive Open Online Courses, zijn gratis online cursussen/lessen die je bij veel (buitenlandse) universiteiten kunt volgen, zoals Coursera, edX en FutureLearn. Soms zijn het lange hoorcolleges, soms opgeknipte stukjes tekst en video met vragen erbij, soms zelfs hele portfolio’s waar je uren mee bezig bent met online platformen waar je discussies kunt voeren met medestudenten. Voor de drie weblinks hierboven geldt dat zij MOOC’s van over de hele wereld verzamelen. Per onderwerp of per universiteit onderverdeeld kun je in een oogopslag zien welke cursussen ze hebben lopen en je direct inschrijven. Overigens geldt wel dat het volgen gratis is, maar je een klein bedrag betaalt als je aan het einde ook je papieren certificaat opgestuurd wilt krijgen. Je kunt zelf een MOOC volgen om bij te spijkeren op jouw vakgebied, of op onderwijskundige onderwerpen en didactiek. Een andere optie is dat je jouw leerlingen of studenten een cursus laat volgen, binnen jouw vak, of juist binnen hun eigen interesse. 

Anca: Ik gebruikte deze sites vooral op het VO om leerlingen die voor liepen wat extra werk te bieden. Dit scheelde mij voorbereidingstijd, het is op niveau, en omdat ze bijna allemaal in het Engels zijn, konden ze iets kiezen dat ze zelf interessant vonden. Dat ze dan daarna konden zeggen dat ze een vak aan een buitenlandse universiteit hadden gevolgd was voor hen, en hun ouders, een leuke bonus. Nu gebruik ik het ook wel bij studenten als we een module solliciteren hebben en ze erachter komen dat hun CV erg leeg is. Het volgen van een vak, en aanvragen van het certificaat, is een goede manier om interesses en specialisaties op een professionele en indrukwekkende manier naar voren te laten komen op hun cv.

Quirine: Zelf heb ik een MOOC gevolgd over stadsecologie, waarbij er een half jaar lang iedere week nieuwe colleges en opdrachten klaarstonden. Heel leuk om zelf weer eens in een nieuw onderwerp te duiken en weer aan de andere kant van de tafel te zitten! Voor mijzelf verrijkt het mijn eigen lespraktijk dus, maar ook voor leerlingen kan ik me voorstellen dat zij gemotiveerd raken om dit te doen, als ze zelf het onderwerp mogen kiezen en zich daarmee kunnen onderscheiden. Ik kan me wel voorstellen dat leerlingen met al een bepaalde mate van richting in hun (school-)carrière zich hier meer voor lenen dan de leerlingen die nog geen idee hebben welke kant ze op willen, omdat het dan nog nuttiger wordt om zulke colleges te volgen en opdrachten te maken. 

 

 

LessonUp


Hoe blij word je hiervan      

Hoe mooi ziet het eruit       

Direct inzetbaar     

Schooltypen: alle, met een nadruk op po, vo en mbo.

LessonUp is een soort online presentatietool waarbij je leerlingen actief op hun device mee kunt laten doen met de les, en ook nog verschillende typen interactiviteit kunt inbouwen. De tool werkt geheel digitaal en lijkt een beetje op een ‘interactieve powerpoint’, maar heeft nog veel meer kenmerken, zoals ‘huiswerk’ in de vorm van voorbereidende vragen toevoegen, verwerkende vragen meegeven in de presentatie (en kunnen checken of leerlingen deze ook gemaakt hebben). Leerlingen kunnen op hun eigen device inloggen in de LessonUp die jij op dat moment gaat geven, en zien dan jouw presentatie, en de interactieve vragen, op hun device verschijnen. Het maken van een les gaat - eenmaal hieraan gewend - heel makkelijk, en stelt je in staat om filmpjes, quizvragen, woordwebben e.d. alvast in je presentatie te zetten. Daarnaast komen alle lessen in de grote ‘LessonUp-databank’, waardoor je - als je even geen inspiratie hebt - jezelf kunt helpen door even in de databank te struinen van lessen die andere docenten voor je vak gemaakt hebben. Je kunt dan sheets, maar ook hele lessen gebruiken, en dat kan een hoop tijd schelen! LessonUp is nog continue in ontwikkeling, waardoor er steeds nieuwe features bijkomen. Zo is recent de sleepvraag toegevoegd (‘sleep het antwoord naar het juiste vakje’) en is er ook de mogelijkheid om verspreid door het land workshops te volgen voor zowel de beginnende, als de gevorderde LessonUp-gebruiker, om het platform (nog) beter te leren kennen en gebruiken. De basisversie is gratis, maar wil je ook per leerling de resultaten kunnen analyseren van de interactieve vragen dan kun je een docentenlicentie aanschaffen, of je school kan voor alle docenten een licentie aanschaffen.

Anca: Ik ben echt hardcore fan van powerpoint (werkt op alle computers, niet afhankelijk van internet, kun je zelf op stick bewaren), maar zelfs ik moest erkennen dat deze tool echt voordelen heeft, zeker voor bijvoorbeeld grammatica uitleg. Uitleg en slides van andere docenten ter inspiratie, ingebedde filmpjes, en vooral tussendoor steeds de mogelijkheid een vraag te kunnen stellen om de aandacht erbij te houden en te kijken of alles goed aankomt. Bijkomende bonus voor docenten als ik: je kunt je ppt zo inladen.

Quirine: De belangrijkste reden waarom ik voor sommige lessen ben overgestapt op LessonUp, is dat ik al vaak filmpjes en quizzes gebruikte in mijn les, maar dit altijd wisselmomenten veroorzaakte waarin er onrust kon ontstaan. Door deze componenten in mijn presentatie te integreren, waren mijn lessen rustiger voor mijn studenten, waardoor zij zich beter op de inhoud van de stof konden focussen. Als ik in grote groepen lesgaf, konden ook de leerlingen die achterin het (dubbele) lokaal zaten, de presentatie goed zien, en de studenten zelf gaven aan dat ze minder snel afgeleid waren op hun device, dan zonder LessonUp. Het kostte me even tijd om te weten waar ik alles moest vinden op de website om snel een les in elkaar te zetten, maar sinds ik dat weet, ben ik groot fan!

 

Zipgrade


Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit   

Direct inzetbaar   

Schooltypen: alle (po vooral ook als voorbereiding op de Cito-bolletjesformulieren).

Zipgrade is een app die je in staat stelt om toetsen, mits op hun bolletjesformulier gemaakt, te scannen met je telefoon of tablet, die vervolgens direct en automatisch de toets voor je nakijkt. Je maakt op de site een account en installeert de app op een telefoon of tablet. Op de site vind je de te gebruiken bolletjesformulieren voor toetsen van 50 of 100 vragen. Laat de klas een toets maken, zet het antwoordblad in de app, en scan de toetsen. Via de app en site kun je direct de output opvragen met een percentagescore, maar ook statistische waardes die iets zeggen over de kwaliteit van de toetsvragen. Een account is gratis en biedt 100 gratis scans per maand. Met de betaalde versie (ongeveer 7 euro per jaar) kun je onbeperkt toetsen scannen.

Anca: Ik heb altijd een hekel gehad aan nakijken, en zag erg op tegen de toets bulken die er op het HBO op me af zouden komen. Dankzij de app kan ik nu een tentamen van ongeveer 70 vragen maken, dat door 200 studenten laten maken, en ruim voor de deadline de cijfers hebben. Een bonus is dat ik zonder teveel extra werk, gelijk mijn toets goed kan analyseren en waar nodig verbeteren. Overigens voeg ik wel wat open vragen toe aan mijn formulier.

Quirine: Ik vind het leuk om per student informatie te hebben over hoe hij of zij presteert, en vind het ook nog eens heel leuk om een beetje te ‘nerden’ in Excel. Naast dat ik dus ontzettend veel tijd bespaar met het nakijken van al mijn tentamens, geeft het mij ook ruimte voor een betere begeleiding bij studenten. Door studenten individueel hun prestaties buiten hun cijfer om (bijvoorbeeld percentage goed per type vraag op basis van RTTI of een andere vraagindeling) te laten weten, zijn mijn studenten bewust bezig met hun eigen leerproces en gaan ze actiever aan de slag als ze een herkansing moeten maken, of moeten studeren voor een volgend tentamen.

 

Plickers


Hoe blij word je hiervan      

Hoe mooi ziet het eruit    

Direct inzetbaar                            

Schooltypen: alle, met een nadruk op po en vo.

Steeds meer scholen verbieden het gebruik, of soms zelfs de aanwezigheid, van telefoons in het gebouw, en dit beperkt natuurlijk wel de quiz-opties in je lokaal. Plickers biedt in dat geval de oplossing. Plickers is een platform waar je als docent gratis een account aan kunt maken, en vervolgens een klassenset QR-achtige symbolen kunt downloaden en printen. Als docent download je een app, en dan ben je klaar om te beginnen.

Net als bij Kahoot kun je multiple choice quizen spelen en maken, maar in plaats van dat de leerlingen het antwoord op hun telefoon invoeren, houden ze hun blad met code, op de juiste manier gekanteld, omhoog. Als docent scan je met de app in een keer je klas, en op het bord verschijnen dan de scores. De scores zijn gelinkt aan de nummers van de bladen, dus in een anonieme versie weet de student zelf welk nummer hij of zij is, en ziet de klas alleen dat bijvoorbeeld QR-nummer 27 de meeste goede antwoorden heeft gegeven. Als je een vaste klas hebt, of iets meer tijd, kun je ook je leerlingen een vaste QR geven en de namenlijst invoeren, dan verschijnen op het scherm bij de scorelijsten ook de namen van de leerlingen.

Anca: Ik ben zelf een groot voorstander van mobieltjes in de klas omdat ik leerlingen, en nu studenten, wil leren hoe je je telefoon positief kunt gebruiken, en natuurlijk vanwege alle mogelijkheden die het biedt. Mocht ik ooit op een school gaan werken waar mobieltjes echt niet mogen, dan wordt Plickers absoluut mijn favoriete tool. Heerlijk als je wel gewoon gezellig je quizjes in de les kunt doen, of zelfs formatieve leermomenten kunt plannen, zonder mobieltjes in de klas.

Quirine: Ook ik heb altijd op scholen gewerkt waarbij het gebruik van mobieltjes in de klas was toegestaan, maar ik zag hier soms ook de nadelen van in. Toch hecht ik veel waarde aan het checken van de voorkennis of van wat we in de les hebben gesproken, en met Plickers kan dit dus ook zonder mobieltjes! Het lijkt me heel tof om voor iedere klas een setje te hebben met hun eigen namen (zo ben ik dan ook wel weer), en ik denk dat het na een rondje wennen, heel snel door de leerlingen wordt opgepikt.

 

 

Classroomscreen

Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit    

Direct inzetbaar  

Schooltypen: alle, met een nadruk op po, vo en mbo.

Classroomscreen is een tool die eigenlijk zo simpel is, dat je je afvraagt waarom niemand hier nog eerder op was gekomen. De tool is een soort tweede bureaublad, die je als website opent en waarop je alle tools die je als docent nodig kunt hebben tijdens je les, kunt aanzetten. Denk hierbij aan simpele dingen als een klok of een stoplicht, maar ook wat meer ‘fancy’ dingen, zoals een decibelmeter (met zoemer als het te luidruchtig wordt), een random namen kiezer en de mogelijkheid om een QR-code toe te voegen aan je bureaublad. Dit samen met een mooie achtergrond, zorgt ervoor dat je als docent net even dat geluksmomentje in de les kunt beleven als je heel makkelijk random een leerling de beurt geeft of de leerlingen er op wijst dat het te luidruchtig is.

Anca: Ik heb de gewoonte om alles wat ik nog moet doen of printen, op mijn bureaublad op te slaan (want ja, uit het oog uit het hart gaat voor mij helaas wel op), maar dat is met lesgeven natuurlijk niet zo handig. Tussen mijn presentaties, quizjes en filmpjes enzo door, vond ik het dan ook best lastig om een scherm te vinden dat niet teveel afleidde, maar wel leuk was. Classroomscreen is dat. Helaas kan ik er nu met colleges geven niet zoveel mee, maar deze site had echt bovenaan mijn favorieten gestaan als ik nog in het VO had gewerkt. Even snel iets tekenen of typen, een stopwatch op het scherm, of automatisch een naam of onderwerp kiezen, met deze site kan het allemaal en het mooie is dat je er geen account voor nodig hebt.

Quirine: De simpelheid van Classroomscreen sprak mij vanaf het begin erg aan! Het is echt zo simpel als naar de website surfen en aanklikken wat ik in mijn les nodig heb, iedereen kan het! Heel leuk ook om de achtergrond van mijn classroomscreen aan te laten sluiten op de inhoud van mijn les, en met de random naamkiezer kun je natuurlijk veel meer doen dan alleen maar namen kiezen: Denk aan begrippen die studenten aan elkaar moeten uitleggen, woorden waarvan ze de betekenis moeten geven of een opdracht die ze moeten maken.

 

Anca de Vries (links) heeft Engels en communicatie gestudeerd en is daarna ‘per ongeluk’ voor de klas gekomen in het MBO. Ze deed een traineeship ‘Eerst de Klas’ , werkte op drie middelbare scholen en belandde toen bij de Aeres Hogeschool Almere, waar ze de Engels geeftvormt. Over haar praktijk in het HBO zegt ze, ‘heb ik versterkt  te maken met alle uitdagingen waar je overal in het onderwijs mee te maken krijgt: ik heb onwijs grote groepen (ik geef alle eerste, tweede, en derdejaars studenten  les, ik bén de “vakgroep Engels”), de verschillen in leeftijd, ervaring en taalvaardigheid zijn enorm, inspireren en motiveren is cruciaal (bijna de helft van mijn lessen is facultatief, dus als het niet overduidelijk nuttig en leuk is komen ze niet), en ik moet veel stof in een paar lessen behandelen. Ik heb dan ook een bovengemiddelde interesse in alle (digitale) hulpmiddelen die mij helpen om mijn werkdruk te verlagen en mijn lessen leuker te maken.’

Quirine Hakkaart was tijdens haar Biologie student-assistent bij een cursus van de bacheloropleiding Biologie in Utrecht en die zette hara aan het denken over een carrière in het onderwijs. Ze deed de traineeship ‘Eerst de Klas’ kwam te werken op het Corlaer College, een innovatieve school zoals ze zelf zegt, waar haar interesse werd gewekt voor het gebruik van (digitale) tools om de motivatie van leerlingen te vergroten, en tegelijkertijd de eigen werkdruk in de hand te houden. Na twee jaar vertrok ze naar Aeres Hogeschool Almere . Hakkaart: Daar bleek de piekbelasting nog veel groter. Langzamerhand bouwde ik steeds meer tools in mijn lespraktijk in en merkte ik dat zowel de motivatie van de studenten, als hun eigen verantwoordelijkheid omhoog ging, terwijl ik zelf niet meer van de ene in de andere les viel. Dit gaf mij de ruimte om verder te experimenteren met nieuwe tools en collega’s te helpen die op zoek waren naar een bepaalde tool om hun lessen mee aan te vullen.’ Tegenwoordig woont Hakkaart op Saba waar ze bij de Wereldschool en bij Digistudies.nl werkt.

 

Click here to revoke the Cookie consent