Recensies

Tool van de week

Tekst Anca de Vries en Quirine Hakkaart
Gepubliceerd op 19-09-2019 Gewijzigd op 12-12-2019
Elke week recenseren docenten Anca de Vries en Quirine Hakkaart een digitale tool: hoe blij word je ervan, hoe mooi ziet het eruit en is het direct inzetbaar? Deze week: Canva.

In hun ‘Tool van de week’ nemen Anca de Vries en Quirine Hakkaart je mee in hun enthousiasme over digitale hulpmiddelen en hoe zij deze inzetten in hun onderwijs. Ze beoordelen een tool op drie punt op een schaal van 1 t/m 5: ‘Hoe blij word je hiervan’, ‘Hoe mooi ziet het eruit’ en is het ‘Direct inzetbaar’. Hun oordeel is gebaseerd op hun eigen ervaringen. Houd er rekening mee dat tools die groter zijn/wat meer inwerktijd kosten, een iets lagere score kunnen krijgen op ‘Direct inzetbaar’, maar uiteindelijk wel een grotere tijdswinst kunnen opleveren.

 

 

Canva 

Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit   

Direct inzetbaar     

Schooltypen: alle.

Canva is een website die heel handig is als je (veel) documenten moet opmaken. Zodra je een gratis account hebt aangemaakt, kun je kiezen uit een enorme database aan type bestanden zoals CV’s, social media posts, posters, factsheets en infographics, of documenten zoals menukaarten, kranten, planners en boodschappenlijstjes. Binnen een categorie heb je veel keuze uit gratis (maar soms ook betaalde) designs, en als je er een hebt gekozen kun je hier je eigen tekst en foto’s in kopiëren, hem nog helemaal aanpassen en vervolgens als pdf downloaden. Je kan de site natuurlijk zelf gebruiken als docent, en op die manier de mooiste posters voor schoolfeesten, klassenuitjes uitnodigingen of open dag-flyers maken. Maar je kan ook je (oudere) leerlingen ermee laten werken zodat ze minder tijd kwijt zijn aan lay-out, en meer aandacht besteden aan inhoud. Voor bijna elk vak is er wel een leuke opdracht te bedenken, dus kijk vooral eens op je gemak naar de mogelijkheden om te zien wat jij hieruit kan halen. 

Anca: Ik ben fan van Canva. Voor mezelf scheelt het me enorm veel tijd als ik ‘even’ iets extra’s moet maken, maar ik raad het vooral ook mijn studenten aan. Ik geef een module solliciteren in het Engels en met zo’n simpele Word-CV val je tegenwoordig niet op. Heerlijk als ik dan na een korte module en wat praktische tips al die mooie cv’s door mag geven aan opdrachtgevers en alleen maar complimenten krijg over hoe professioneel en goed deze eruit zien. 

Quirine: Dankzij deze tool is ook mijn CV geüpgraded van een Word-CV naar een mooi ogend CV waar ik ook echt complimenten over krijg als ik solliciteer. Dat is natuurlijk heel vleiend, maar ik ben niet zo creatief en technisch onderlegd dat ik dat zelf kan bedenken – Canva is hierbij mijn reddende engel! Voor zowel privé- als werkaangelegenheden is het een fijn programma om te gebruiken, omdat je professionele eindresultaten krijgt. Moeten leerlingen iets organiseren? Laat ze zelf een poster maken! Goed voor de creativiteit en in veel vakken kun je dit, zoals Anca ook al vertelde, inbouwen.

 

 

Powerpoint

Hoe blij word je hiervan      

Hoe mooi ziet het eruit       

Direct inzetbaar     

Schooltypen: alle.

We horen je al denken: ‘Powerpoint?! Maar dat kennen we toch allemaal al?’ Hoewel veel mensen Powerpoint gebruiken tijdens hun lessen, is er een aantal opties te weinig belicht. Natuurlijk kennen we allemaal de Powerpoint sheet: Je kunt er titels, plaatjes, animaties, tekst, opsommingen in zetten, liefst niet meer dan 7-9 regels tekst per sheet, en het liefst geen complete volzinnen. Maar, welke opties zijn er nog meer?

1. Maak eens posters in Powerpoint - ook om op A0 of A1 af te drukken → Je kunt een eigen achtergrond en tekstvakken toevoegen, aan de hand van een stappenplan.

2. Voeg video’s in de Powerpoint in → Als je niet zeker weet of je op locatie een goed werkende internetverbinding hebt, kun je onder het kopje invoegen video’s en audiobestanden toevoegen. Download het filmpje wel eerst zelf en sla het op de computer of usb op (daar zijn verschillende programma’s voor). Dan kun je de Powerpoint opslaan met de link naar het offline filmpje erin.

3. Maak een digitale les (voor bijvoorbeeld ‘Flipping the classroom’) → Onder het kopje ‘diavoorstelling’ is een optie om je Powerpoint-presentatie op te nemen. Je kunt deze dan zelf ook inspreken, en zo een kennisclip maken die je bijvoorbeeld de leerlingen kunt laten kijken voordat zij naar de les komen. 

Anca: Na een workshop ‘Flipping the classroom’ ontdekte ik hoe leuk en handig eigen filmpjes kunnen zijn, maar zag ik ook hoeveel werk het is. Ik gebruik Powerpoint al, dus dit is dan voor mij de makkelijkste en minst tijdrovende manier om toch een filmpje te maken. Zeker bij opdrachten, beoordelingsmodellen of stappenplannen kan het heel handig zijn voor studenten om een filmpje terug te kijken, maar dan met mijn ingesproken opmerkingen erbij.

Quirine: Ik ben groot voorstander van het gebruik van presentatietools zoals Powerpoint tijdens lessen! Ik krijg altijd veel prikkels binnen tijdens het lesgeven, en voor mij zorgt het gebruik van een presentatietool ervoor dat ik van te voren heb nagedacht over een logische structuur, en dit niet ook nog hoef te onthouden tijdens de les. Het is als het ware mijn structuur en houvast. Door aan een basisstructuur (uiterlijk, tekstweergave, etc) vast te houden, kan ik op inhoud goed variëren in wat ik aanbied. Ook de opnamefunctie van Powerpoint vind ik een onontdekte parel van het programma: Hoe makkelijk is het om zo een kennisclip te maken! 

 

 

Peergrade

Hoe blij word je hiervan      

Hoe mooi ziet het eruit       

Direct inzetbaar     

Schooltypen: VO, MBO, HBO, WO.

Peergrade is een tool die je in staat stelt om op een makkelijke en digitale manier leerlingen feedback op elkaars opdrachten te laten geven. Jij houdt zelf het overzicht, waardoor je de kwaliteit van de feedback kunt bekijken, maar het jezelf bespaart om alle feedback zelf te moeten geven. Deze tool kan dus echt een time-saver zijn! Leerlingen leveren via Peergrade hun werk in, en de website zorgt er automatisch voor dat de leerling na de deadline een na te kijken stuk ontvangt, waar hij of zij feedback op gaat geven. De docent kan hierbij meekijken op het werk dat is ingeleverd en de feedback die wordt gegeven, en dus ook aan de bel trekken als dat niet in orde is. Dit werkt natuurlijk niet voor toetsen, maar bijvoorbeeld wel voor schrijfopdrachten of PO’s. Afhankelijk van de klas kan het een goed idee zijn om van te voren ‘kijk- en feedbackregels’ met elkaar te bespreken, of bijvoorbeeld al een beoordelingsrubric te delen met de leerlingen, zodat zij leren om kritisch naar het werk van anderen te kijken, maar ook weten wat de beoordelingscriteria zijn voor hun eigen werk. Deze tool zit hierbij niet per se op het vergroten van de inhoudelijke kennis van de leerlingen, maar vooral op het vergroten van vaardigheden als kritisch denken, het zich verplaatsen in een ander en het helpen van een mede-leerling met nuttige feedback. 

Anca: Als taaldocent heb ik altijd veel geschreven nakijkwerk, en zeker voor becijferde opdrachten vind ik het wel fijn om tussendoor feedback te kunnen geven, maar dat is qua tijd niet altijd haalbaar. Papieren printjes mee en dan in groepjes uitwisselen is wel gezellig, maar leidt qua feedback zelden tot meer dan wat spellingsfouten. Via Peergrade hoef ik niks meer te organiseren, maar door inzicht in de feedback (en deze mee te wegen in het cijfer) wordt deze wel beter en kan ik deze fase zelf overslaan. Ik hoef zo alleen maar het eindresultaat na te kijken, dat door een extra ronde feedback aanzienlijk beter is. Het is natuurlijk nog steeds belangrijk om in de les vooraf goed te bespreken wat goede feedback is, en ze het nakijkmodel mee te geven. 

Quirine: Bij de schrijfopdrachten die ik heb begeleid, vond ik het altijd erg nuttig als leerlingen elkaars werk zagen en hier feedback op gaven. Ze konden hieruit inspiratie opdoen voor hun eigen werk en ook vast wennen aan het beoordelingsformulier dat we gebruikten. Hoewel ik het belang inzag van feedback geven op elkaar, vond ik het altijd best wel gedoe om dit te organiseren. Eerst moest alles geprint worden - uiteraard anoniem, waarna iedereen werk moest ontvangen om te voorzien van feedback, en moest ik uiteindelijk het werk weer - terwijl dit anoniem was - bij de juiste eigenaar krijgen. Dat organiseren kostte mij altijd veel tijd, en daarom deed ik het in mijn ogen niet vaak genoeg. Peergrade biedt een oplossing voor mijn praktische problemen, wat echt heel fijn is! Daardoor is het mogelijk om dit vaker gedurende een jaar toe te passen, en leerlingen dus niet alleen tips te laten geven voor het verbeteren van andermans stuk, maar ook te kijken naar hoe je dat nou eigenlijk doet, feedback geven. 

 

 

Wheeldecide / PikMe

App Store of Google Play: PikMe

Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit   

Direct inzetbaar     

Schooltype: alle.

Deze site en app bieden zo'n simpele en alledaagse dienst, dat je er misschien niet bij stilstaat dat je er een tool voor zou kunnen gebruiken: kiezen. Via Wheeldecide kun je je eigen onderwerpen of namen op een rad van fortuin zetten. Door te klikken, draai je aan het rad en wordt er live en willekeurig een keuze gemaakt uit de beschikbare onderwerpen of namen. Ideaal om op een spannende en aandachttrekkende manier klassikaal te kiezen. Wat je op het rad zet kun je zelf bepalen tot een maximum van 100 woorden, die je eenvoudig vanaf een eigen lijst kunt importeren. Bij geavanceerde opties heb je bovendien de mogelijkheid om zelf in te stellen hoe lang het rad draait (standaard 5 seconden maar dit kan langer of korter) en kun je aanvinken dat gekozen onderwerpen of namen van het rad verdwijnen. Je kunt geen account aanmaken, en dus ook geen rad opslaan, maar de site is zo snel geopend dat dit met een eigen digitale lijst (bijvoorbeeld in Word of notities) snel op te lossen is.

De app Pikme richt zich specifiek op het kiezen van namen. Als je in de app je leerlinglijsten importeert, kun je met een druk op de knop, of door simpelweg te schudden met je telefoon, een naam kiezen. Handig om de “waarom altijd ik?” vraag te voorkomen, omdat je dus nooit meer zelf hoeft te kiezen wiens huiswerk je eerst controleert of wie je de beurt geeft. Misschien goed om met oog op AVG regels te weten dat je zelf bepaalt welke informatie je upload (voornaam, achternaam, foto, nummer, etc) en dus ook welke informatie er in beeld verschijnt bij kiezen. De app heeft ook de functie om willekeurig groepen te maken. 

Anca: Deze tools waren voor mij echt een eyeopener. Ik heb een zwart gat voor namen, en zie zoveel studenten in een jaar dat alle namen leren voor mij best lastig is. Het niet meer on the spot de juiste naam moeten zeggen, net als niet meer beslissen wie als eerste een presentatie moet doen, neemt een druk weg waarvan ik me eerst niet bewust was. Bovendien is dit voor mijn studenten veel spannender en interessanter. Bij mijn laatste ronde presentaties heb ik iedereen gezegd voorbereid te zijn, en mochten ze na hun eigen presentatie aan het rad draaien om te bepalen wie de volgende zou zijn. Tot de een na laatste presentatie zat iedereen op het puntje van zijn stoel om te kijken wie het zou worden. 

Quirine: Mijn ervaringen met deze tool zijn vergelijkbaar met die van Anca. Ik wist niet dat hier tools voor waren, maar ik zie zo veel mogelijkheden! Naast de namen-component, die Anca al beschreef, lijkt het mij ook een hele toffe tool om iets met begrippen te doen in de les. Bijvoorbeeld een te beschrijven begrip in een soort van ’30 seconds’-achtige setting, of zelfs in toetsvorm, dat er betekenissen moeten worden gegeven bij woorden of iets dergelijks. Echt heel leuk om te zien dat er hier tools voor zijn en na te denken hoe je ze in de les kunt inzetten!

 

 

EdPuzzle


Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit   

Direct inzetbaar     

Schooltypen: VO, MBO en HBO.

EdPuzzle is een tool die middenin het hart zit van Flipping the Classroom. In deze tool kun je filmpjes van het internet samenvoegen met open of gesloten vragen, om dit vervolgens op te geven aan de leerlingen als huiswerk. Het voordeel hiervan is dat ze thuis de ‘uitleg’ kunnen volgen en zich deze vast eigen kunnen maken, en in de les de lesstof kunnen verwerken door middel van een practicum of een specifieke lesopdracht. De leerlingen maken, net als de docent, een account aan bij EdPuzzle, en melden zich aan bij de juiste ‘classroom’. Zij kunnen dan de filmpjes zien en de vragen maken. Het filmpje gaat pas verder nadat een vraag beantwoord is en de docent kan zelfs instellen dat het filmpje pas verdergaat nadat een vraag correct beantwoord is. Ook kan de docent zien hoe ver leerlingen zijn met het kijken van het filmpje, en wie welke vraag goed heeft beantwoord. Blijken onderwerpen heel lastig, dan kunnen die dienen als input voor de les. 

Op internet zijn er veel Engelstalige filmpjes te vinden met mooie en goede animaties. Helaas is dat niet voor iedere klas geschikt. Daarom heeft EdPuzzle  de mogelijkheid om zelf een soort voice-over onder een filmpje te zetten, zodat je het Engelstalige filmpje wel in beeld, maar niet in geluid gebruikt, en het filmpje (beter) bruikbaar is. 

Anca: Ik moet eerlijk bekennen dat ik zelf niet heel veel doe met deze tool, omdat weer een extra account aanmaken (voor mij, en al mijn studenten moeten dat dan ook doen) iets te veel moeite is aangezien ik ze niet regelmatig zie. Ik heb ooit een fantastische workshop Flipping the classroom gehad van een aardrijkskundedocent die het elke week gebruikte, en ik moet zeggen dat het dan ideaal is omdat het rekening houdt met alle manieren waarop leerlingen het zouden kunnen misbruiken. Het is dan ook zeker de moeite van het uitzoeken waard als je het hele jaar lesgeeft aan dezelfde groep en er veel filmpjes zijn op jouw vakgebied. 

Quirine: EdPuzzle was voor mij de eerste stap in het integreren van Flipping the Classroom in mijn onderwijs. Ik was nieuwsgierig of leerlingen de filmpjes daadwerkelijk zouden kijken en kon dit goed zien in het docentendeel van EdPuzzle. Ook gaf het mij de gelegenheid om extra aandacht te besteden aan de moeilijke onderwerpen. Leerlingen waren enthousiast en bekeken de filmpjes thuis of als ze in de trein naar huis zaten. Als het filmpje niet te lang is, dan is dat een prima optie natuurlijk! Dat er een aparte account voor moet worden aangemaakt, vinden sommige leerlingen een nadeel. Ook is het een valkuil voor mij om alsnog de stof uit het filmpje te bespreken in de les. Hierdoor verdween soms de noodzaak van het kijken van het filmpje voorafgaand aan de les. Dit vang ik op door interactieve lesopdrachten te gebruiken, waardoor ik samen met de leerlingen werk aan het doorgronden van de stof en het voorbereiden op de toets. Als er dan onderwerpen onduidelijk blijken, kan ik deze altijd nog kort toelichten. 


 

Kahoot!


Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit   

Direct inzetbaar   

Schooltypen: alle.

Kahoot! is een tool waarbij de docent een online quiz kan maken en afnemen in de klas. De docent start de quiz op terwijl de leerlingen naar de website gaan en de zogenaamde ‘Gamepin’ en hun naam invoeren. Bij Kahoot! gaat het erom dat de leerling zo snel mogelijk het goede antwoord geeft. Voor de competitieve leerling (en die zijn er nogal eens in een klas) is er een opzwepend muziekje en een scorebord: een foutief antwoord levert uiteraard 0 punten op, en hoe sneller het juiste antwoord wordt gegeven, hoe meer punten er worden gescoord. Na iedere vraag komt er een overzicht van de topscores. Binnen Kahoot! worden alle quizzes opgeslagen in een databank, dus als je graag een quiz in je les wilt gebruiken, maar je hebt even niet zo veel tijd, kun je altijd even door de databank gaan en kijken of daar iets voor je tussen zit. Als je een quiz eenmaal bij je favorieten hebt opgeslagen, kun je kleine wijzigingen toepassen of vragen ertussenuit halen. Er zijn zelfs docenten die hun gehele les opbouwen aan de hand van quizzes in Kahoot!, maar je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om de les te beginnen met het opfrissen van de voorkennis door middel van een quiz, of af te sluiten met het herhalen van de stof van de les.

AncaKahoot! speelt in op primaire instincten; korte antwoorden worden gelinkt aan kleuren, snelheid is belangrijk, het melodietje en de tussenstand na elke vraag werken erg competitieverhogend. Op zich niet per se ideaal, maar handig voor onderwerpen die van zichzelf wat droog zijn of om op een leuke manier het huiswerk te checken. Ik heb ooit een klas gehad die er zo fan van was, dat de leerlingen alleen stil werkten als we aan het einde van de les een quiz uit de lijst uitzochten en die speelden. Ik kreeg ze op een gegeven moment nog wel zo ver dat we dan met z’n allen op zoek gingen naar spelfouten in de quizzen van anderen, zodat er toch nog een leerelement in zat. 

Quirine: Ik ben groot fan van Kahoot!, omdat het de betrokkenheid van mijn leerlingen bij de lesstof vergroot. Het is grappig om te zien hoe leerlingen ineens vooraan komen zitten om de vraag extra goed te kunnen lezen, maar ook dat ze soms vragen stellen over waarom een bepaald antwoord fout is. Naast het spelelement, gebruik ik Kahoot! dus ook om een groter begrip van de lesstof te realiseren bij de leerlingen. Als ik een toets heb met multiple choice-antwoorden, kan ik ze met Kahoot! ook makkelijk voorbereiden op deze toets en eventuele misconcepten in de klas opsporen en nogmaals van uitleg voorzien. De nadelen van Kahoot! vind ik soms dat leerlingen een nepnaam kunnen invoegen als nickname - deze gooi ik altijd uit het spel als ik het zie, en dat ik tussen een powerpoint en de Kahoot! moet wisselen (en de leerlingen ook), wat soms tijd kost, en ook ruimte geef voor onrust. Ik zet de quizzes in op verschillende momenten in de les: Als de boel even indut, om de voorkennis van de vorige les op te halen, om de opbrengst van de les aan het einde te kunnen checken, en soms ook als een soort diagnostische toets. Hier varieer ik bewust in, zodat het niet per se voorspelbaar is wanneer we een quiz doen. 

 

 

Freerice


Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit   

Direct inzetbaar  

Schooltypen: PO groep 8, VO, en MBO, HBO en WO algemene kennis of studiegericht.

Freerice is een door advertenties ondersteunde website waar je door vragen te beantwoorden, rijst inzamelt voor mensen in derdewereldlanden. Oefenen voor een schoolvak, en tegelijkertijd iets goeds doen voor een ander. Het principe is heel simpel, je beantwoordt een vraag, en daarna verschijnt er ergens een advertentie in beeld; heb jij de vraag goed beantwoord, dan doneert de adverteerder de 10 rijstkorrels. De site werkt samen met Unicef en het World Food Programme en biedt je de kans om een account aan te maken om je scores bij te houden. In de oude versie kon je oefenen voor alle vakken die op de Amerikaanse SAT’s (eindexamens) worden getoetst, maar sinds juli 2019 hebben ze een nieuwe beta-versie website en gratis app, met mooie nieuwe layout, meer vragen per onderwerp en ook vragen over duurzaamheid. De moeilijkheidsgraad kun je zelf instellen van 1 (instapniveau) tot 5 (kan zelfs voor de docent nog uitdagend zijn), maar deze is ook adaptief en wordt automatisch aangepast aan de antwoorden die je geeft. 

De site biedt onder andere vragen voor: Engels (grammatica en woordenschat), Spaans, Latijn, Frans, Italiaans, Duits, aardrijkskunde (landen, hoofdsteden, vlaggen en geografie), wiskunde (sommen en basis algebra), biologie (anatomie), scheikunde, kunst en literatuur.

Anca: Er zijn heel veel oefenwebsites voor Engels met mooie lay-outs en leuke spelletjes, en toch had ik altijd wel leerlingen in de les die geen zin hadden om Engels te doen. “Prima”, kon ik dankzij Freerice zeggen, “ga dan maar wat nuttigs doen en geef eten aan iemand in een derdewereldland.” Bijna altijd werkte dat motiverend (tot ik een keer met een klas uitzocht hoeveel rijstkorrels er in een maaltijd gaan, dat werkte dus averechts). Het werkt omdat het niet meer om je vak gaat, vaak niet eens meer om winnen of puntenaantallen, maar omdat ze daadwerkelijk een verschil kunnen maken. 

Quirine: Als biologiedocent kan ik dit niet heel goed inzetten in mijn lessen, maar het principe van ‘doe wat goeds voor een ander’ vind ik echt heel tof! Je kunt er wat mij betreft alle kanten mee op: zoveel korrels rijst verzameld in een vorm van strafwerk, maar ook als je even 10 minuten in de les over hebt, of als je leerlingen hebt die al wat sneller klaar zijn met opdrachten. Er gaat niet alleen een educatief doel vanuit, maar ook het ‘zorgen voor elkaar’ of ‘iets goeds doen voor de wereld’ komt hierbij aan de orde en dat vind ik echt fantastisch!

 

 

MOOC's 


Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit   

Direct inzetbaar   

Schooltypen: alle voor eigen gebruik, VO-bovenbouw, MBO, HBO en WO voor onderwijs.

MOOC's, oftewel Massive Open Online Courses, zijn gratis online cursussen/lessen die je bij veel (buitenlandse) universiteiten kunt volgen, zoals Coursera, edX en FutureLearn. Soms zijn het lange hoorcolleges, soms opgeknipte stukjes tekst en video met vragen erbij, soms zelfs hele portfolio’s waar je uren mee bezig bent met online platformen waar je discussies kunt voeren met medestudenten. Voor de drie weblinks hierboven geldt dat zij MOOC’s van over de hele wereld verzamelen. Per onderwerp of per universiteit onderverdeeld kun je in een oogopslag zien welke cursussen ze hebben lopen en je direct inschrijven. Overigens geldt wel dat het volgen gratis is, maar je een klein bedrag betaalt als je aan het einde ook je papieren certificaat opgestuurd wilt krijgen. Je kunt zelf een MOOC volgen om bij te spijkeren op jouw vakgebied, of op onderwijskundige onderwerpen en didactiek. Een andere optie is dat je jouw leerlingen of studenten een cursus laat volgen, binnen jouw vak, of juist binnen hun eigen interesse. 

Anca: Ik gebruikte deze sites vooral op het VO om leerlingen die voor liepen wat extra werk te bieden. Dit scheelde mij voorbereidingstijd, het is op niveau, en omdat ze bijna allemaal in het Engels zijn, konden ze iets kiezen dat ze zelf interessant vonden. Dat ze dan daarna konden zeggen dat ze een vak aan een buitenlandse universiteit hadden gevolgd was voor hen, en hun ouders, een leuke bonus. Nu gebruik ik het ook wel bij studenten als we een module solliciteren hebben en ze erachter komen dat hun CV erg leeg is. Het volgen van een vak, en aanvragen van het certificaat, is een goede manier om interesses en specialisaties op een professionele en indrukwekkende manier naar voren te laten komen op hun cv.

Quirine: Zelf heb ik een MOOC gevolgd over stadsecologie, waarbij er een half jaar lang iedere week nieuwe colleges en opdrachten klaarstonden. Heel leuk om zelf weer eens in een nieuw onderwerp te duiken en weer aan de andere kant van de tafel te zitten! Voor mijzelf verrijkt het mijn eigen lespraktijk dus, maar ook voor leerlingen kan ik me voorstellen dat zij gemotiveerd raken om dit te doen, als ze zelf het onderwerp mogen kiezen en zich daarmee kunnen onderscheiden. Ik kan me wel voorstellen dat leerlingen met al een bepaalde mate van richting in hun (school-)carrière zich hier meer voor lenen dan de leerlingen die nog geen idee hebben welke kant ze op willen, omdat het dan nog nuttiger wordt om zulke colleges te volgen en opdrachten te maken. 

 

 

LessonUp


Hoe blij word je hiervan      

Hoe mooi ziet het eruit       

Direct inzetbaar     

Schooltypen: alle, met een nadruk op PO, VO en MBO.

LessonUp is een soort online presentatietool waarbij je leerlingen actief op hun device mee kunt laten doen met de les, en ook nog verschillende typen interactiviteit kunt inbouwen. De tool werkt geheel digitaal en lijkt een beetje op een ‘interactieve powerpoint’, maar heeft nog veel meer kenmerken, zoals ‘huiswerk’ in de vorm van voorbereidende vragen toevoegen, verwerkende vragen meegeven in de presentatie (en kunnen checken of leerlingen deze ook gemaakt hebben). Leerlingen kunnen op hun eigen device inloggen in de LessonUp die jij op dat moment gaat geven, en zien dan jouw presentatie, en de interactieve vragen, op hun device verschijnen. Het maken van een les gaat - eenmaal hieraan gewend - heel makkelijk, en stelt je in staat om filmpjes, quizvragen, woordwebben e.d. alvast in je presentatie te zetten. Daarnaast komen alle lessen in de grote ‘LessonUp-databank’, waardoor je - als je even geen inspiratie hebt - jezelf kunt helpen door even in de databank te struinen van lessen die andere docenten voor je vak gemaakt hebben. Je kunt dan sheets, maar ook hele lessen gebruiken, en dat kan een hoop tijd schelen! LessonUp is nog continue in ontwikkeling, waardoor er steeds nieuwe features bijkomen. Zo is recent de sleepvraag toegevoegd (‘sleep het antwoord naar het juiste vakje’) en is er ook de mogelijkheid om verspreid door het land workshops te volgen voor zowel de beginnende, als de gevorderde LessonUp-gebruiker, om het platform (nog) beter te leren kennen en gebruiken. De basisversie is gratis, maar wil je ook per leerling de resultaten kunnen analyseren van de interactieve vragen dan kun je een docentenlicentie aanschaffen, of je school kan voor alle docenten een licentie aanschaffen.

Anca: Ik ben echt hardcore fan van powerpoint (werkt op alle computers, niet afhankelijk van internet, kun je zelf op stick bewaren), maar zelfs ik moest erkennen dat deze tool echt voordelen heeft, zeker voor bijvoorbeeld grammatica uitleg. Uitleg en slides van andere docenten ter inspiratie, ingebedde filmpjes, en vooral tussendoor steeds de mogelijkheid een vraag te kunnen stellen om de aandacht erbij te houden en te kijken of alles goed aankomt. Bijkomende bonus voor docenten als ik: je kunt je ppt zo inladen.

Quirine: De belangrijkste reden waarom ik voor sommige lessen ben overgestapt op LessonUp, is dat ik al vaak filmpjes en quizzes gebruikte in mijn les, maar dit altijd wisselmomenten veroorzaakte waarin er onrust kon ontstaan. Door deze componenten in mijn presentatie te integreren, waren mijn lessen rustiger voor mijn studenten, waardoor zij zich beter op de inhoud van de stof konden focussen. Als ik in grote groepen lesgaf, konden ook de leerlingen die achterin het (dubbele) lokaal zaten, de presentatie goed zien, en de studenten zelf gaven aan dat ze minder snel afgeleid waren op hun device, dan zonder LessonUp. Het kostte me even tijd om te weten waar ik alles moest vinden op de website om snel een les in elkaar te zetten, maar sinds ik dat weet, ben ik groot fan!

 

Zipgrade


Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit   

Direct inzetbaar   

Schooltypen: alle (po vooral ook als voorbereiding op de Cito-bolletjesformulieren).

Zipgrade is een app die je in staat stelt om toetsen, mits op hun bolletjesformulier gemaakt, te scannen met je telefoon of tablet, die vervolgens direct en automatisch de toets voor je nakijkt. Je maakt op de site een account en installeert de app op een telefoon of tablet. Op de site vind je de te gebruiken bolletjesformulieren voor toetsen van 50 of 100 vragen. Laat de klas een toets maken, zet het antwoordblad in de app, en scan de toetsen. Via de app en site kun je direct de output opvragen met een percentagescore, maar ook statistische waardes die iets zeggen over de kwaliteit van de toetsvragen. Een account is gratis en biedt 100 gratis scans per maand. Met de betaalde versie (ongeveer 7 euro per jaar) kun je onbeperkt toetsen scannen.

Anca: Ik heb altijd een hekel gehad aan nakijken, en zag erg op tegen de toets bulken die er op het HBO op me af zouden komen. Dankzij de app kan ik nu een tentamen van ongeveer 70 vragen maken, dat door 200 studenten laten maken, en ruim voor de deadline de cijfers hebben. Een bonus is dat ik zonder teveel extra werk, gelijk mijn toets goed kan analyseren en waar nodig verbeteren. Overigens voeg ik wel wat open vragen toe aan mijn formulier.

Quirine: Ik vind het leuk om per student informatie te hebben over hoe hij of zij presteert, en vind het ook nog eens heel leuk om een beetje te ‘nerden’ in Excel. Naast dat ik dus ontzettend veel tijd bespaar met het nakijken van al mijn tentamens, geeft het mij ook ruimte voor een betere begeleiding bij studenten. Door studenten individueel hun prestaties buiten hun cijfer om (bijvoorbeeld percentage goed per type vraag op basis van RTTI of een andere vraagindeling) te laten weten, zijn mijn studenten bewust bezig met hun eigen leerproces en gaan ze actiever aan de slag als ze een herkansing moeten maken, of moeten studeren voor een volgend tentamen.

 

Plickers


Hoe blij word je hiervan      

Hoe mooi ziet het eruit    

Direct inzetbaar                            

Schooltypen: alle, met een nadruk op PO en VO.

Steeds meer scholen verbieden het gebruik, of soms zelfs de aanwezigheid, van telefoons in het gebouw, en dit beperkt natuurlijk wel de quiz-opties in je lokaal. Plickers biedt in dat geval de oplossing. Plickers is een platform waar je als docent gratis een account aan kunt maken, en vervolgens een klassenset QR-achtige symbolen kunt downloaden en printen. Als docent download je een app, en dan ben je klaar om te beginnen.

Net als bij Kahoot kun je multiple choice quizen spelen en maken, maar in plaats van dat de leerlingen het antwoord op hun telefoon invoeren, houden ze hun blad met code, op de juiste manier gekanteld, omhoog. Als docent scan je met de app in een keer je klas, en op het bord verschijnen dan de scores. De scores zijn gelinkt aan de nummers van de bladen, dus in een anonieme versie weet de student zelf welk nummer hij of zij is, en ziet de klas alleen dat bijvoorbeeld QR-nummer 27 de meeste goede antwoorden heeft gegeven. Als je een vaste klas hebt, of iets meer tijd, kun je ook je leerlingen een vaste QR geven en de namenlijst invoeren, dan verschijnen op het scherm bij de scorelijsten ook de namen van de leerlingen.

Anca: Ik ben zelf een groot voorstander van mobieltjes in de klas omdat ik leerlingen, en nu studenten, wil leren hoe je je telefoon positief kunt gebruiken, en natuurlijk vanwege alle mogelijkheden die het biedt. Mocht ik ooit op een school gaan werken waar mobieltjes echt niet mogen, dan wordt Plickers absoluut mijn favoriete tool. Heerlijk als je wel gewoon gezellig je quizjes in de les kunt doen, of zelfs formatieve leermomenten kunt plannen, zonder mobieltjes in de klas.

Quirine: Ook ik heb altijd op scholen gewerkt waarbij het gebruik van mobieltjes in de klas was toegestaan, maar ik zag hier soms ook de nadelen van in. Toch hecht ik veel waarde aan het checken van de voorkennis of van wat we in de les hebben gesproken, en met Plickers kan dit dus ook zonder mobieltjes! Het lijkt me heel tof om voor iedere klas een setje te hebben met hun eigen namen (zo ben ik dan ook wel weer), en ik denk dat het na een rondje wennen, heel snel door de leerlingen wordt opgepikt.

 

 

Classroomscreen

Hoe blij word je hiervan   

Hoe mooi ziet het eruit    

Direct inzetbaar  

Schooltypen: alle, met een nadruk op PO, VO en MBO.

Classroomscreen is een tool die eigenlijk zo simpel is, dat je je afvraagt waarom niemand hier nog eerder op was gekomen. De tool is een soort tweede bureaublad, die je als website opent en waarop je alle tools die je als docent nodig kunt hebben tijdens je les, kunt aanzetten. Denk hierbij aan simpele dingen als een klok of een stoplicht, maar ook wat meer ‘fancy’ dingen, zoals een decibelmeter (met zoemer als het te luidruchtig wordt), een random namen kiezer en de mogelijkheid om een QR-code toe te voegen aan je bureaublad. Dit samen met een mooie achtergrond, zorgt ervoor dat je als docent net even dat geluksmomentje in de les kunt beleven als je heel makkelijk random een leerling de beurt geeft of de leerlingen er op wijst dat het te luidruchtig is.

Anca: Ik heb de gewoonte om alles wat ik nog moet doen of printen, op mijn bureaublad op te slaan (want ja, uit het oog uit het hart gaat voor mij helaas wel op), maar dat is met lesgeven natuurlijk niet zo handig. Tussen mijn presentaties, quizjes en filmpjes enzo door, vond ik het dan ook best lastig om een scherm te vinden dat niet teveel afleidde, maar wel leuk was. Classroomscreen is dat. Helaas kan ik er nu met colleges geven niet zoveel mee, maar deze site had echt bovenaan mijn favorieten gestaan als ik nog in het VO had gewerkt. Even snel iets tekenen of typen, een stopwatch op het scherm, of automatisch een naam of onderwerp kiezen, met deze site kan het allemaal en het mooie is dat je er geen account voor nodig hebt.

Quirine: De simpelheid van Classroomscreen sprak mij vanaf het begin erg aan! Het is echt zo simpel als naar de website surfen en aanklikken wat ik in mijn les nodig heb, iedereen kan het! Heel leuk ook om de achtergrond van mijn classroomscreen aan te laten sluiten op de inhoud van mijn les, en met de random naamkiezer kun je natuurlijk veel meer doen dan alleen maar namen kiezen: Denk aan begrippen die studenten aan elkaar moeten uitleggen, woorden waarvan ze de betekenis moeten geven of een opdracht die ze moeten maken.

 

Anca de Vries (links) heeft Engels en communicatie gestudeerd en is daarna ‘per ongeluk’ voor de klas gekomen in het MBO. Ze deed een traineeship ‘Eerst de Klas’ , werkte op drie middelbare scholen en belandde toen bij de Aeres Hogeschool Almere, waar ze de Engels geeftvormt. Over haar praktijk in het HBO zegt ze, ‘heb ik versterkt  te maken met alle uitdagingen waar je overal in het onderwijs mee te maken krijgt: ik heb onwijs grote groepen (ik geef alle eerste, tweede, en derdejaars studenten  les, ik bén de “vakgroep Engels”), de verschillen in leeftijd, ervaring en taalvaardigheid zijn enorm, inspireren en motiveren is cruciaal (bijna de helft van mijn lessen is facultatief, dus als het niet overduidelijk nuttig en leuk is komen ze niet), en ik moet veel stof in een paar lessen behandelen. Ik heb dan ook een bovengemiddelde interesse in alle (digitale) hulpmiddelen die mij helpen om mijn werkdruk te verlagen en mijn lessen leuker te maken.’

Quirine Hakkaart was tijdens haar Biologie student-assistent bij een cursus van de bacheloropleiding Biologie in Utrecht en die zette hara aan het denken over een carrière in het onderwijs. Ze deed de traineeship ‘Eerst de Klas’ kwam te werken op het Corlaer College, een innovatieve school zoals ze zelf zegt, waar haar interesse werd gewekt voor het gebruik van (digitale) tools om de motivatie van leerlingen te vergroten, en tegelijkertijd de eigen werkdruk in de hand te houden. Na twee jaar vertrok ze naar Aeres Hogeschool Almere. Hakkaart: Daar bleek de piekbelasting nog veel groter. Langzamerhand bouwde ik steeds meer tools in mijn lespraktijk in en merkte ik dat zowel de motivatie van de studenten, als hun eigen verantwoordelijkheid omhoog ging, terwijl ik zelf niet meer van de ene in de andere les viel. Dit gaf mij de ruimte om verder te experimenteren met nieuwe tools en collega’s te helpen die op zoek waren naar een bepaalde tool om hun lessen mee aan te vullen.’ Tegenwoordig woont Hakkaart op Saba waar ze bij de Wereldschool en bij Digistudies.nl werkt.

 

Click here to revoke the Cookie consent