Onderzoek

D to know - jan/feb 2026

Tekst Norbert van der Werff
Gepubliceerd op 19-01-2026 Gewijzigd op 19-01-2026
In deze rubriek signaleren we interessant recent onderzoek. 

Onderwijsatlas

Het Arbeidsmarktplatform Primair Onderwijs heeft de Onderwijsatlas primair onderwijs 2025 uitgebracht, een tweejaarlijks onderzoek naar de ontwikkelingen in de landelijke en regionale arbeidsmarkt in het primair onderwijs. In 2024 was er in het basisonderwijs een lerarentekort van ongeveer 7.700 fte, 8,1 procent van de totale werkgelegenheid voor leraren. In de vijf grootste steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Almere) is het lerarentekort twee keer zo hoog als in de rest van Nederland. In de noordelijke en oostelijke regio’s en in Zeeland zijn de tekorten met minder dan 5 procent het laagst. Lees verder

Leesbevordering

Middelbare scholen onderschrijven het belang van lezen, maar scheppen niet de randvoorwaarden daarvoor. Dat blijkt uit onderzoek van Stichting Lezen en DUO-Onderwijs naar het leesklimaat en de aandacht voor leesbevordering in het voortgezet onderwijs. 

De onderzoekers bevelen schoolleiders aan voldoende budget vrij te maken voor leesbevordering. Ook krijgen ze het advies te investeren in een goed uitgeruste mediatheek met professionele begeleiding, gebruik te maken van door de overheid beschikbaar gestelde middelen en ervoor te zorgen dat lezen een zaak is van alle vakken. Docenten krijgen het advies te werken vanuit een leesbeleidsplan en dat plan jaarlijks te toetsen. De onderzoekers bevelen hun ook aan door te gaan met vrij lezen in de klas, zich in te zetten voor een rijke leesomgeving op hun school en bij alle vakken gebruik te maken van rijke teksten. Lees verder

Verduurzaming

Veel schoolgebouwen in het primair onderwijs zijn verouderd. 760 gebouwen moeten vanwege hun gevaarlijke bouwtechnische staat zelfs dringend vernieuwd of gerenoveerd worden. Om in 25 jaar alle schoolgebouwen gezond en duurzaam te maken, is per jaar 1,3 miljard extra nodig. Dat stelt de PO-Raad in de Sectorrapportage 2025.

Volgens de Raad nemen veel scholen maatregelen op het gebied van duurzame verlichting en extra isolatie. Dat is echter onvoldoende om de structurele achterstanden weg te werken. Ongeveer 40 procent van de schoolgebouwen in het primair onderwijs voldoet niet: 17 procent heeft energielabel G en 23 procent D, E of F. Overigens heeft een groot deel van de scholen geen energielabel, omdat dit voor onderwijsgebouwen niet verplicht is. De uitgaven voor huisvesting in het primair onderwijs bedroegen in 2024 980 miljoen euro. Veruit de grootste kostenpost wordt gevormd door het personeel. Dat bedroeg in 2024 bijna 13 miljard euro. Lees verder


Seksueel misbruik

Het aantal dossiers van de vertrouwensinspecteurs van de Onderwijsinspectie is in schooljaar 2024-2025 met ruim 20 procent toegenomen tot in totaal 2.916 dossiers. Dat staat in het Rapport dossiers vertrouwensinspecteurs 2024-2025 van de Inspectie van het Onderwijs. 

Er was een toename in alle sectoren, uitgezonderd het hoger onderwijs. In 1.536 dossiers ging het om psychisch geweld, in 715 dossiers om fysiek geweld, in 320 dossiers om seksuele intimidatie en in 178 dossiers om seksueel misbruik. Bij mogelijk seksueel misbruik was de beklaagde in 103 dossiers iemand waarmee de leerling of student een afhankelijkheidsrelatie had, zoals een leraar of conciërge. In 93 van die gevallen stelde de vertrouwensinspectie een redelijk vermoeden van een strafbaar feit vast. De melders werden daarom doorverwezen naar de zedenpolitie om een melding of aangifte te doen. 

De vertrouwensinspecteurs voegen meldingen van verschillende melders over dezelfde zaak bij een onderwijsinstelling samen tot één dossier. De cijfers geven dus niet het aantal klachten weer. De Inspectie heeft niet onderzocht of de toename samenhangt met een grotere meldingsbereidheid of toegenomen maatschappelijke aandacht voor bijvoorbeeld seksueel geweld. Lees verder

Click here to revoke the Cookie consent