Veiligheid schooldata
ICT-medewerkers in het primair en voortgezet onderwijs maken zich zorgen over de veiligheid van schooldata. Meer dan de helft geeft aan dat die zorgen groter zijn dan vijf jaar geleden. Dat blijkt uit onderzoek van DUO-Onderwijs onder 219 ICT-medewerkers in het po en vo.
De aandacht voor de afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten groeit. Veel scholen hebben een duidelijke voorkeur voor opslag binnen Europa. In het primair onderwijs eist 20 procent van de ondervraagde medewerkers dat de data volledig binnen Europa blijven, in het vo is dat zelfs 53 procent.
In het voortgezet onderwijs geeft 46 procent van de respondenten aan dat alle data binnen de EU worden opgeslagen, terwijl 20 procent niet weet waar de data zich bevinden. In het primair onderwijs geeft 38 procent aan dat alle data binnen de EU staan, maar weet 47 procent niet waar de data worden opgeslagen.
Veel ICT-medewerkers stellen aan goed bekend te zijn met de verplichtingen uit de AVG. Ongeveer drie kwart van de respondenten zegt hiervan goed op de hoogte te zijn. Bij nieuwere Europese regelgeving, zoals de NIS2-richtlijn en de Data Act, ligt dat anders. Vooral in het primair onderwijs is de bekendheid met deze regels nog beperkt.
Regeldruk inspectie
Het aantal wetten en regels waar de Inspectie van het Onderwijs rekening mee moet houden, is sinds 2005 toegenomen met 236 procent. Dat staat in Feiten en effecten wet- en regelgeving op de Inspectie van het Onderwijs, een analyse van van PWC die de minister van Onderwijs naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De regeldruk voor de Onderwijsinspectie is daarmee veel meer gegroeid dan het gemiddelde van 147 procent van 52 onderzochte uitvoeringsinstanties.
De inspectie krijgt ook veel te maken vaak vrijstellingsgronden, bijvoorbeeld voor de Leerplichtwet. Het hoge aantal wetswijzigingen binnen een kort tijdsbestek vergt wendbaarheid encontinue kennisactualisatie.
PWC pleit voor bestuurlijke hervormingen: diagnosticeer samen met de werkvloer waar bestaande wetten en regels het meest knellen in de uitvoering; vereenvoudig wetsvoorschriften waar mogelijk; maak middelen en tijd vrij om verouderde IT-systemen door te ontwikkelen, bekijk of ook maatwerkdossiers (semi-)automatisch kunnen worden verwerkt; en beperk de stapeling van wetten en uitzonderingen, en schoon grote stelsels periodiek op.
Reduceren lestijd
Diverse scholen in het voortgezet onderwijs doen mee aan een pilot die beoogt de lestijd van leerlingen te reduceren zonder dat dat ten koste gaat van de onderwijskwaliteit. Leraren kunnen de vrijgekomen tijd benutten voor lesvoorbereiding en -ontwikkeling. Doel van de pilot is verhoging van de leskwaliteit, verlaging van de werkdruk voor leraren en het beroep van leraar aantrekkelijker maken. 2024-2025 was het eerste jaar van de twee jaar durende pilot. ResearchNed en KBA Nijmegen schrijven in Monitor pilot onderwijstijd – tussenrapportage dat scholen voor verschillende aanpakken kiezen: verkorting van lesuren, aanpassing van lessentabellen en maatwerk.
Bij de start waren leraren en ouders positief, maar na een jaar lijkt het enthousiasme iets af te nemen. De zorgen over motivatie en leerprestaties van leerlingen zijn wat toegenomen, stellen de onderzoekers. De kwaliteit van de lessen verandert volgens de leraren nauwelijks en de aantrekkelijkheid van het beroep blijft stabiel. De eindrapportage, die najaar 2026 verschijnt, moet meer duidelijkheid verschaffen.