Rigoureuze koerswijziging: in één klap nieuwe reken- en taalmethoden

Een school die vastliep

“Het ging hier gewoon niet goed,” zegt Meijer. “Binnen een paar jaar passeerden er vijf à zes directeuren de revue. De onderwijskwaliteit was achteruitgegaan, de scores waren laag en er was geen duidelijke visie.”

De Toermalijn is een grote school met veel kinderen. Als onderdeel van een bestuur met 27 scholen was Toermalijn inmiddels een zorgenkind geworden. Het ontbrak aan visie en aan een doorlopende lijn. “De lessen waren van onvoldoende niveau, er waren geen duidelijke structuren, het team was niet op orde en de methoden waren zwaar verouderd.”

Een onorthodoxe reset

Meijer besloot het roer rigoureus om te gooien. “Eigenlijk hebben we intern de school gesloten en zijn we opnieuw gestart. We hebben het gebouw verbouwd, lokalen toegevoegd en twee locaties samengevoegd. Tachtig procent van het personeel is vervangen. Ik wilde terug naar rust, regelmaat en reinheid – in alles, zelfs in kleurgebruik en inrichting.”

Ook het onderwijsaanbod ging op de schop. De school liet het Jenaplanconcept los. “Kinderen gaven aan dat ze gewoon sommen en taal wilden leren. We kozen daarom voor methodieken zonder opsmuk.”

De keuze voor Getal & Ruimte Junior

In die zoektocht kwam Noordhoff in beeld. “We onderzochten Getal & Ruimte Junior en merkten dat deze methode precies aansloot bij onze leerlingen,” vertelt Meijer. “Veel methoden starten vanuit een context, maar onze leerlingen begrepen die context vaak niet. Bij Getal & Ruimte Junior wordt eerst de strategie helemaal uitgelegd en vanuit dat punt wordt er context aan gegeven. Dat werkt voor onze leerlingen beter.”

“Het niveau lag voor de kinderen hoger, maar ze vonden het geweldig. Een leerwerkboek op papier was ook een bewuste keuze. Ik heb echt kinderen in de bovenbouw horen zeggen, ‘ik vind het heel erg moeilijk, maar ik leer echt wat’.”

Een doorlopende lijn voor taal, lezen en spelling

Na de positieve ervaringen met rekenen stapte de school vanaf groep 4 ook over op Nieuw Nederlands Junior. “We wilden dezelfde duidelijke lijn doorzetten in lezen, taal en spelling. Dat zijn in de Noordhoff methode geen losse elementen. Wanneer je met iets bezig bent qua spelling, kun je dat toepassen in de taalles en je komt het weer tegen in de leesles. Bij taal maken ze taalproducten in plaats van toetsen, die ook weer aansluiten op de teksten die ze lezen. Kinderen passen wat ze leren direct toe in andere lessen. Dat geeft samenhang en betekenis.

Meijer merkt het enthousiasme van kinderen. “Ze weten waarom ze iets doen, waarom ze iets leren. Ze hebben het gevoel dat ze serieus worden genomen met deze methode. Je ziet de motivatie terug in hun eindproducten: die nemen ze bloedserieus. Ze schrijven bijvoorbeeld een brief naar de gemeente. Echt producten met inhoud.”

Resultaten die spreken

De effecten bleven niet uit; “Het resultaat is dat de scores van de kinderen enorm stijgen. Daarnaast ontwikkelen ze een motivatie voor lezen. Toen we besloten de schoolbieb te vervangen, gaven betrokkenen in eerste instantie aan ‘waarom doe je dat, want onze kinderen lezen toch niet’. En nu: die schoolbieb is heilig voor de leerlingen.”

Ernst maakte de keuze om alles onder één dak onder te brengen. “Daar geloof ik echt in. Alle methoden van Noordhoff volgen dezelfde didactiek en heldere structuur. En die dragen bij aan de rust en regelmaat die ik nastreef.”

Differentiatie ingebakken in de leerlijn

Differentiatie is ook belangrijk voor Ernst: “We hebben op de Toermalijn te maken met een ‘kamelengroep’; een groep zonder echte middenmoot; veel leerlingen die óf theoretisch sterk zijn óf juist veel ondersteuning nodig hebben. “De niveaulijn in Getal & Ruimte Junior helpt de kinderen die het lastig vinden, terwijl ‘Meesterwerk’ uitdaging biedt aan de sterke rekenaars.”

Aansluiting op het voortgezet onderwijs

Meijer ziet ook voordelen in de aansluiting op het voortgezet onderwijs. “De methoden die we nu gebruiken spreken de kinderen op een andere manier aan. Ze sluiten aan op de methoden waar vo-scholen in de omgeving mee werken. Hierdoor merk ik dat de overstap naar het voortgezet onderwijs soepeler wordt ervaren.”

Een nieuw IKC met een nieuwe identiteit

Het eerste jaar noemt Meijer “intens, maar noodzakelijk”. “We waren de eerste school in Nederland die zo ‘cold turkey’ overstapte. Nu zie ik een bloeiend IKC waar kinderen van 0 tot 13 terechtkunnen, waar kwaliteit leidend is en waar we afwegingen maken in wat belangrijk is. Ik zie trotse leerlingen die meer betrokken zijn. Ze zijn intrinsiek gemotiveerd en voelen zich onderdeel van een groter geheel.”