De school – tot voor kort bekend als het Tjalling Koopmans College, destijds onderdeel van Stichting voor Persoonlijk Onderwijs – kende een periode van onrust en negatieve publiciteit. Personeelswisselingen en kritische berichtgeving over bange docenten en mismanagement door het bestuur zorgden voor een kwetsbare fase. Inmiddels is de school een nieuwe weg ingeslagen. Sinds 1 augustus 2025 maakt zij deel uit van Stichting Carmelcollege en draagt zij de naam Carmel Lyceum Hurdegaryp. Hoe bouw je als team opnieuw aan rust, vertrouwen en perspectief?
Schoolleider Lars Engelse, economiedocent Divano van der Schaar en sportdocent Rienk de Haas vertellen enthousiast over hun school. Drie collega’s met verschillende achtergronden, maar met een gedeeld verhaal over blijven, bouwen en geloven in het onderwijsconcept. Lars kent de school vanuit meerdere rollen. Hij werkte er eerder als docent en keerde terug op een cruciaal moment, toen de school voor een grote uitdaging stond. Divano werkt inmiddels vijf jaar op de school. ‘Ik dacht: ik kijk het een jaartje aan,’ vertelt hij. ‘Maar het concept sprak me meteen aan. De kleinschaligheid, het contact met leerlingen. En nu zijn we vijf jaar verder. Ik werk hier met heel veel plezier.’ Rienk begon in 2016 op de school. Als ‘kind van de regio’ kende hij de omgeving goed, maar de school was toen nog relatief nieuw. Hij vertrok tijdelijk, maar kwam later terug. ‘Mijn hart lag toch in Hurdegaryp,’ zegt hij. ‘Toen het weer stabieler werd, voelde ik: hier hoor ik.’
Nabijheid
De onrust uit het verleden wordt in het gesprek niet vermeden, maar wel zorgvuldig geduid. Lars schetst hoe destijds een groot deel van het bovenbouwteam vertrok na onenigheid met de toenmalige leiding. ‘Dat raakt een organisatie diep.’ De media-aandacht die volgde, had grote gevolgen. ‘Negatieve berichtgeving kost vertrouwen en leerlingen,’ vertelt Lars. ‘De uitdaging voor mij en het team was tweeledig: zorgen voor een stabiel team én laten zien dat het onderwijs hier gewoon goed is.’
Wat volgens alle drie overeind bleef, was het contact met leerlingen. ‘De sfeer met leerlingen is eigenlijk altijd goed geweest,’ zegt Rienk. ‘Dat is de kracht van dit onderwijsconcept.’ Divano herkent dat. ‘Juist door de kleine klassen van maximaal achttien leerlingen en lange lessen bouw je echt een band op. Dat is nooit verdwenen.’
Hoe herstel je na zo’n periode de rust in een team? Voor Lars begon dat bij nabijheid. ‘Ik wilde letterlijk dichtbij zijn,’ zegt hij. ‘Geen gesloten deuren, geen afstand. Docenten moesten makkelijk even bij me kunnen binnenlopen. Dat betekende veel gesprekken, luisteren en ruimte geven.’ Volgens Rienk werkte die houding door in de hele organisatie. ‘Wat je leerlingen biedt, gezien en gehoord worden, dat geldt hier ook voor collega’s. Dat voelt veilig.’
Professionalisering
Daarnaast werd er stevig geïnvesteerd in professionalisering. ‘Niet iedereen die we aannamen was direct volledig bevoegd,’ vertelt Lars. ‘We hebben docenten de kans gegeven om opleidingen te volgen en zich verder te ontwikkelen.’ Dat zorgde niet alleen voor kwaliteit, maar ook voor binding met de school.
Teambuilding speelt eveneens een grote rol. ‘We investeren bewust in samen dingen doen,’ zegt Lars. ‘Etentjes, uitjes, elk jaar een paar dagen met de collega’s weg.’ Het resultaat mag er zijn: bijna negentig procent van het team dat in die periode werd aangenomen, werkt er nog steeds. ‘Dat had ik toen nooit durven dromen,’ zegt hij.
Kleinschaligheid
Wat Carmel Lyceum Hurdegaryp uniek maakt, is de combinatie van kleinschaligheid en persoonlijk onderwijs. De school werkt naast de kleine klassen en lessen van 85 minuten ook met een vierdaagse schoolweek. Ook opstromen is een belangrijk uitgangspunt: leerlingen krijgen de kans om door te groeien naar een niveau dat bij hen past.
‘Ik ken alle leerlingen bij naam,’ zegt Lars. ‘Dat kan alleen in een kleine school.’ Ook de fysieke inrichting ondersteunt die visie. Zo staat de docententafel in de kantine. ‘Dat maakt het contact vanzelfsprekender,’ zegt Divano. ‘Leerlingen stappen makkelijker op je af.’
Die open houding is ook zichtbaar richting basisscholen. Leerlingen uit groep 8 van basisscholen in de omgeving kregen onlangs weer een kijkje in de keuken. ‘Ze zijn vaak verrast door de sfeer,’ vertelt Rienk. ‘Laagdrempelig, open en persoonlijk.’ Het concept spreekt soms zelfs leerlingen van verderweg aan. ‘We hebben wel leerlingen uit Drenthe gehad, omdat het onderwijs zo aansloot bij het kind,’ zegt Lars.
Schouders eronder zetten
Het verhaal van Carmel Lyceum Hurdegaryp, vlak bij Leeuwarden, laat zien hoe een schoolteam na een turbulente periode opnieuw stabiliteit kan opbouwen door vast te blijven houden aan een gezamenlijke overtuiging. De afgelopen jaren stonden in het teken van herstellen, investeren en opnieuw vertrouwen opbouwen. Met een hecht team, korte lijnen en een onderwijsomgeving waarin leerlingen zich gezien voelen, kijkt de school vooruit. Niet door het verleden te vergeten, maar door te laten zien wat er mogelijk is door samen de schouders eronder zetten. Daar zijn deze drie collega’s zichtbaar trots op.
Trots op eigenaarschap
Als het gaat om trots, noemen de drie verschillende voorbeelden. Lars wijst op de recent gestarte schoolpodcast Het Zesde Blok. Leerlingen meldden zich massaal aan, de betrokkenheid met de school is groot. Ze gaan in deze podcast in gesprek met gasten binnen en buiten school en bespreken onder andere actuele thema’s en muziek. ‘Het creëert enorm veel eigenaarschap bij leerlingen en dat past perfect bij ons onderwijs.’
Divano noemt de goede examenresultaten van het afgelopen jaar. ‘Dat is echt teamwork,’ zegt hij. ‘Daar werk je met z’n allen een jaar lang naartoe.’ Ook de reizen en excursies zijn belangrijk: van een bezoek aan Amsterdam in leerjaar één tot buitenlandse taalreizen naar Frankrijk en Engeland en een gymnasiumreis naar Rome. ‘Je leert elkaar daar op een andere manier kennen.’
Vertrouwen
De overgang naar Stichting Carmelcollege en de nieuwe naam waren volgens Lars logisch én noodzakelijk. ‘Je wilt loskomen van negatieve associaties, maar ook laten zien dat je trots bent op waar je nu bij hoort.’ Voor leerlingen veranderde er weinig: het onderwijsconcept bleef overeind. Wat vooral veranderde, is de organisatie waaronder de school nu valt. Lars waardeert het vertrouwen dat Carmel geeft. ‘We krijgen ruimte en vrijheid om te laten zien wat werkt,’ zegt hij. ‘Dat voelt als erkenning. En hopelijk groeien we hierdoor ook weer in leerlingenaantallen, want de instroom was afgelopen jaar lager dan gehoopt.’
Het concept van persoonlijk onderwijs staat nog steeds als een huis en blijft de rode draad. De schoolleider hoopt dat leerlingen ervaren dat ze zich hier hebben kunnen ontwikkelen. ‘Misschien was je in een grote klas verdwenen,’ zegt hij. ‘Hier krijg je aandacht en begeleiding, zodat je tot zelfontplooiing komt.’
Divano benadrukt motivatie en groei binnen het vak en het met plezier naar school gaan. Rienk sluit af met een beeldende metafoor: ‘Een aap kan klimmen, een vis kan zwemmen. Je moet niet van iedereen hetzelfde verwachten.’ Het gaat hem om vertrouwen, proberen en durven falen. ‘Als je nooit valt, leer je ook nooit opstaan.’