Tot dusver hoefden particuliere scholen zich niet voor de Onderwijsinspectie te verantwoorden, omdat zij niet door de overheid worden bekostigd. Diverse Kamerleden zetten kanttekeningen bij de snelle opkomst van particuliere scholen (in 2003 nog maar 15, nu 48). Dat aantal groeit nog steeds. Vooral Iederwijsscholen schieten als paddestoelen uit de grond. Negentien telt ons land er nu, en er zijn er nog eens dertig in oprichting. Niet iedereen is gecharmeerd van de Iederwijsmethode, waarbij leerlingen zelf mogen bepalen hoe ze hun dagen invullen. ‘Veredelde speeltuinen’ noemde Tweede-Kamerlid De Vries (CDA) ze. Volgens hem is er op dergelijke scholen van onderwijs nauwelijks sprake. Andere Kamerleden denken dat de opkomst van particuliere scholen de kloof tussen arm en rijk versterkt. Voor een particuliere school moeten ouders per jaar vaak duizenden euro’s schoolgeld neertellen. Verschillende partijen roepen minister Van der Hoeven op het reguliere onderwijs te verbeteren, om zo de ‘vlucht’ van rijkeluiskinderen naar particuliere scholen te stoppen. De minister is bezig aan een wetsvoorstel dat het stichten van particuliere scholen bemoeilijkt. Volgens dit voorstel moeten particuliere scholen voortaan door het ministerie worden goedgekeurd. Erkenning door de lokale leerplichtambtenaar is dus niet meer voldoende. Als het aan de minister ligt, kunnen ook particuliere scholen worden gesloten als blijkt dat het onderwijs er niet deugt. Dit gebeurde onlangs al met het Maaslyceum, een particuliere school voor voortgezet onderwijs. Na klachten van ouders deed de Inspectie onderzoek, en concludeerde dat het onderwijs en de organisatie beneden alle peil waren.
