Marc Vermeulen, hoogleraar Onderwijssociologie (Universiteit Tilburg):
‘We leven in een meritocratie en daar zitten veel goede kanten aan, maar in het mbo doen we sommige groepen tekort. Denk aan cognitief beperkte leerlingen die alleen maar te horen krijgen dat ze het niet kunnen. Of aan leerlingen die moeite hebben met het schoolstramien. En dan zijn er ook nog creatieve, ondernemende jongeren die buiten school veel beter tot hun recht komen. Ik ken een jongen die op zijn vijftiende al een agrarisch bedrijf leidde. Heeft die echt nog een diploma nodig? Zulke jongeren moeten meer mogelijkheden krijgen om ook zonder diploma maatschappelijk te slagen. Maak daarom de leerplicht minder strak, zodat er in specifieke gevallen een uitzondering kan worden gemaakt. Onderwijs is niet voor iedereen de oplossing.’
Katinka Slump, onderwijsjuriste, gespecialiseerd in de rechtspositie van leerlingen, studenten en ouders:
‘De leerplicht stoelt nu op het idee dat leren iets is dat je op school doet. Maar vandaag de dag leren kinderen juist heel veel buiten school: op internet, bij buitenschoolse activiteiten en in bijbaantjes. Die ervaringen worden niet serieus genomen. Zonde, zeker voor de mbo-leerlingen die uitvallen omdat ze niet in de schoolse structuur passen. Ga bij de leerplicht voortaan uit van leerrechten: het recht om je te ontwikkelen op de plek waar je tot bloei komt. Voor de één zal dat op school zijn, voor de ander daarbuiten. In het mbo zie ik een grote rol voor de meester-gezelrelatie, waarbij jongeren, veel meer dan nu, in de praktijk een vak leren.’
Rieneke Schinkel, onderwijskundig beleidsadviseur, gespecialiseerd in voortijdig schoolverlaten (MBO Amersfoort):
‘Wij kunnen met de huidige leerplicht goed leven. Schooluitval komt natuurlijk voor, met name bij studenten die al aan meerdere opleidingen begonnen zijn. Soms komen zij in de praktijk beter tot hun recht dan in een leslokaal, maar vaak kunnen we ook die studenten goed bedienen. Wij hebben een eigen hotel, restaurant en sportschool waarin we heel praktijkgerichte opleidingen aanbieden. Een startkwalificatie blijft belangrijk voor succes op de arbeidsmarkt; die eis zou ik niet zomaar laten vallen. Kijk wel uit met het verhogen van de leeftijd waarvoor de kwalificatieplicht geldt. Het nieuwe kabinet wil daar 21 jaar van maken. Maar sommige studenten zijn beter af met een baan naast onderwijs. Die moet je niet op school gaan ophokken.’ / Filip Bloem
Dit artikel verscheen in de rubriek 'Opinie' in Didactief, november 2017.