2022Z07662: Veel MBO-studenten krijgen te maken met stagediscriminatie door werkgevers.

Er zijn verhalen in overvloed van mbo-studenten met een migratieachtergrond die tientallen brieven moeten schrijven voordat ze ergens aan de slag kunnen. Studenten die graag willen bijdragen aan de samenleving, maar niet worden uitgenodigd voor een gesprek, omdat ze een naam hebben die niet ‘Nederlands’ genoeg zou klinken. Studenten die na een sollicitatiegesprek niet meer worden teruggebeld, vanwege een zichtbare functiebeperking. Stagediscriminatie is voor hen een akelige eerste kennismaking met de arbeidsmarkt en funest voor hun zelfvertrouwen. Het ondermijnt al heel jong hun beeld van een rechtvaardige samenleving.

Hoewel we het al heel lang hebben over het voorkomen van stagediscriminatie, zie ik ook dat de discussie vaak blijft hangen in oproepen, gesprekken en voorlichting. Campagnes zoals #Kiesmij spelen weliswaar een belangrijke rol in het vergroten van bewustwording, maar een aanpak met tanden blijft vooralsnog uit.

Je gunt iedere student de kans om te netwerken voor een stageplek, een sollicitatiebrief te schrijven, en gezonde spanning te hebben voor een eerste sollicitatiegesprek. De realiteit is echter dat deze ervaring niet voor iedere student is weggelegd. Dat we daarom verder moeten kijken naar onorthodoxe manieren, zoals direct placement waarbij de instelling de student koppelt aan een stageplek: het is een noodzakelijk kwaad.

Onderzoek laat zien dat het objectiveren van wervings- en selectieprocessen discriminatie kan helpen tegengaan tijdens de zoektocht naar een stageplek. Zo kunnen we garanderen dat alle studenten de kans krijgen om praktijkervaring op te doen.

Direct placement zal niet de ideale oplossing zijn. Want wat zeggen we hiermee eigenlijk tegen de studenten? Wie je bent, brengt zoveel vooroordelen met zich mee dat we je identiteit moeten verstoppen. Het is ook geen garantie voor een sociale, veilige stageplek. In de kern zal het probleem dus misschien blijven bestaan. Het is daarom essentieel dat het een aanvullende aanpak is op de bestaande, die is gericht op bewustwording en een adequate handhaving van artikel 1 van onze grondwet.

Lisa Westerveld, Tweede Kamerlid Groen Links.

Studenten verdienen allemaal een eerlijke kans op een stageplaats. Daar zijn we het in Nederland over eens. Dat dit niet altijd het geval is, zal geen mens verbazen. Maar het is tegelijkertijd wel een schrijnend probleem.

Stagediscriminatie is een kwestie die zich al jaren voortsleept. Zo nu en dan worden er ideeën opgeworpen om het probleem te verhelpen, maar het heeft helaas nog weinig opgeleverd. Wij denken dat ook het plan van Tweede Kamerlid Lisa Westerveld voor direct placement door mbo-instellingen geen duurzame oplossing is, maar slechts een pleister op de wonde.

JOB MBO ziet meer in het sollicitatiegesprek voorafgaand aan de stage, juist dat is van grote waarde. We moeten de verschillen tussen studenten niet verbergen, maar inzetten; juist die vormen de grote kracht van studenten. Het zou niet nodig moeten zijn om te verbergen wie je bent. Nederland kampt nog steeds met een flink discriminatieprobleem, laten we dat oplossen en dus de oplossing in een andere hoek zoeken. Scholen zouden zelf antidiscriminatiebeleid moeten maken en studenten die discriminatie ervaren, actief moeten horen en helpen.

Gelukkig is er al het meldpunt van SBB om stagediscriminatie tegen te gaan. Maar onderwijsinstellingen in heel Nederland kunnen hun studenten beter informeren over hoe dit meldpunt hen kan helpen. Daarnaast moeten er meer middelen komen, zodat het meldpunt stagediscriminatie zijn taak beter kan uitvoeren.

Antidiscriminatiebeleid en het meldpunt samen zullen meer bewustzijn creëren en meer zicht bieden op de broodnodige langetermijnaanpak.

Het belangrijkste doel - dat iedere student ongestoord en ongedwongen kan studeren zonder discriminatie – komt op die manier weer een stapje dichterbij.

Jelmer Becker, voorzitter Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs.

Dit artikel verscheen in Didactief, september 2022.