De eigen wil van kleuters is met enige regelmaat sterker. Na een klein half jaar kom ik er achter dat dit bijna nooit uit onwil is, maar eerder spiegeling van de groep is op mijn eigen onvermogen. Dat hoort erbij als je na veertig jaar onderwijs begint als meester bij de kleuters.
Een paar weken geleden dacht ik er snel na de gymles nog even een lesje Engels door te kunnen stampen. Jarenlang in de bovenbouw werken met oudere kinderen zat nog in mijn hoofd. Eén van mijn kroonjuwelen weigerde opeens, zonder een voor mij aanwijsbare reden, om zichzelf om te kleden. Ik zat met de les Engels in mijn hoofd en oefende enige druk uit. Gevolg was dat de weigeraar zich omdraaide en openlijk begon te bokken. De rest van de groep kreeg in de gaten dat er iets leuks stond te gebeuren. En een goed voorbeeld doet goed volgen, gewoon omdat dit in een kleuterbrein opkomt. Inmiddels toch wel iets bewust onbekwamer, wist ik dat nog meer druk uitoefenen averechts zou werken.
Dus bedacht ik een list. Ik liet mijn voornemen om het met de groep nog snel te hebben over yellow, red, green en blue varen. Ik maakte er een wedstrijdje van wie er als eerste klaar was en vroeg aan een van de oudste kleuters of zij de nog bokkende klasgenoot wilde helpen. Dat hielp. Geweldig, a lesson learned (toch nog een beetje Engels). Op dat moment overviel mij een moment van volmaakt werkgeluk en dat koppel ik graag aan de bedoeling van mijn werk: stel je voor dat de nieuwe minister-president nu bij mij in de klas zit? Wat geef ik hem of haar dan mee? Wat pikt zij of hij dan op, wat leren ze van mij?
Ik wil de nieuwe minister-president een paar wijze lessen uit de kleutergroep meegeven. Denk niet dat je de baas bent, wil niet te veel, leun soms even achterover en vraag hulp als je er zelf even niet meer uitkomt hulp. Reflecteer vooral op jouw eigen handelen, want negen van de tien keer is afwijkend gedrag het resultaat van jouw eigen handelen. Bij kleuters dan.
Edwin Borger is kleutermeester. Hij werkt al zo’n veertig jaar in het onderwijs in diverse functies: leerkracht, intern begeleider, adjunct-schoolleider, interim directeur, adviseur, en schoolopleider.