‘Ik liep hier vandaag met de architect en dan komen ze met allerlei duurzame en prachtige oplossingen. Na ons onzekere traject starten we hier met een vernieuwend onderwijsconcept,’ vertelt Lilianne van de Scheur. Het SAM College opent in augustus zijn deuren. Dat het nu werkelijkheid wordt, is voor haar en mede-initiatiefnemer Corry Seelen een droom die uitkomt.
Het traject daarnaartoe verliep niet zonder bloed, zweet en tranen. Een paar jaar geleden besloten Corry Seelen en Lilianne van de Scheur om hun droom waar te maken: een nieuwe school starten. Hun wens was zo groot dat ze er veel tijd in hebben gestopt en in de opstartfase ook geld. ‘De eerste kosten moesten we zelf financieren. Dat was van tijdelijke aard, maar je neemt toch een risico. Ik geloof in dit concept en in deze school. Het was een lange weg. Vorig jaar was het spannendste, want toen zou het ministerie van Onderwijs de knoop doorhakken. Ik ben niet zo geduldig dus ik vond het lang duren voordat we hoorden dat het ministerie akkoord ging met ons plan,’ verzucht Lilianne.
Eigentijdse vorm
Het traject kende veel onzekerheden; van het wachten op de juiste hoeveelheid steunbetuigingen tot de goedkeuring van de financiering. ‘Alles had een deadline en was een drempel. Nadat het ministerie van Onderwijs had ingestemd met de school moest er nog een pand komen en dat moest worden goedgekeurd door de gemeenteraad van Bernheze. Die stemde na veel overleg en ruggespraak in met de verbouwing van het oude pand van de Sint Antonius Mavo. Voor ongeveer acht miljoen euro wordt er verbouwd en krijgt de school een eigentijdse vorm, die past bij het onderwijsconcept,’ legt Lilianne uit.
Driejarige brugklas
De school kent een driejarige brugklas waarbij iedereen welkom is. Met elk advies kun je bij deze school terecht: van vmbo-kader tot vwo. ‘We krijgen veel vragen over ons onderwijsconcept. Tijdens onze eerste informatieavond waren er veel meer bezoekers dan verwacht en die stelden ook kritische vragen. Of we een proeftuin of proefschool zijn? Zeker niet! Ons concept is goed doordacht en alle betrokkenen zijn al jaren actief in het onderwijs. We hebben goed rondgekeken bij andere scholen en onze plannen uiteindelijk op papier gezet. Dat die goed doordacht zijn, blijkt wel uit de goedkeuring van het ministerie,’ vertelt Lilianne enthousiast.
Leervoorkeuren
In deze nieuwe vorm van onderwijs wordt gewerkt met parallelklassen; in drie klassen wordt op verschillende manieren instructie gegeven. De ene docent geeft bij bijvoorbeeld aardrijkskunde gewoon les uit het boek. De ander gaat aan de slag met een proef en een derde laat leerlingen zelf onderzoeken hoe een aardbeving te werk gaat.
‘School met driejarige brugklas
was een droom’
Lilianne laat de ruimtes zien die nog moeten worden verbouwd. ‘Dit zijn de gangen die nog omgebouwd moeten worden. Het worden drie lokalen die met elkaar verbonden zijn, mogelijk door een schuifwand. Leerlingen van alle niveaus zitten straks door elkaar in de klas, maar je kunt kiezen voor je eigen lesvoorkeur. De docenten geven alle lessen. Ze zijn mentor en staan voor tachtig procent voor de klas. Zo leren ze de leerlingen heel goed kennen. Er wordt altijd een vinger aan de pols gehouden over het welzijn van de leerlingen.’
Ze krijgt vaak de vraag of docenten wel alle lessen kunnen geven. ‘Wat als iemand nu echt niets van wiskunde weet? Daar geloven wij niet in. Als je als hbo’er lesgeeft dan weet je altijd meer van wiskunde dan een beginnende middelbare scholier. Bovendien kunnen de docenten elkaar helpen als ze een vak lastig vinden,’ verklaart de initiatiefneemster.
Luisteren en feedback
Niet alleen de driejarige brugklas is bijzonder, maar ook de projectmatige manier van werken. ‘We dromen van een eigen kooklokaal met restaurant waarbij elke leerling zijn of haar talenten kan ontdekken. Ook kunnen we bij Nederlands toneelspelen of laten we leerlingen meelopen bij bedrijven. Het ontdekken van jezelf is net zo belangrijk als het leren. We gaan leerlingen ook laten reflecteren op hun werk. Ze kunnen via een portal continu zien hoe het ervoor staat met hun leerdoelen. Doordat ze in het eerste jaar tachtig procent van de tijd een vaste mentor hebben aan wie ze vragen kunnen stellen, is dat haalbaar. Ze krijgen veel begeleiding op dit gebied en in het begin zijn de vragen ook nog heel simpel. Ze kunnen bijvoorbeeld leren hoe ze hun werk beter kunnen verzorgen of hoe ze een goede vraag kunnen stellen. Zo leren ze zelfstandig leren,’ legt Lilianne uit.
‘Docenten geven alle vakken’
Onderwijsmethode schrijven
De docenten komen op een school terecht die niet standaard is. Docenten zijn allemaal mentor en geven dus alle vakken. Daarnaast gaan ze zelf hun onderwijsmethode schrijven. ‘Dat zal nog een hele klus worden, maar daardoor kunnen ze wel les geven op een manier die bij ze past. Als een docent Nederlands gedichten wil bespreken, dan kan dat. Ook kunnen ze bij deze manier van lesgeven veel aandacht besteden aan veiligheid in de klas en aan het leren van elkaar. Dat is het mooie van deze methode. Leerlingen kunnen leren van elkaar.’
Docenten in hun kracht
De eerste leerlingen lopen in augustus dus door een splinternieuw gebouw met klassen van ongeveer 25 leerlingen. Ze hebben een gestructureerd rooster en brengen samen met hun mentor en docent de dagen door. De dagen eindigen elke dag op dezelfde tijd.
Lilianne staat nu nog in een leeg gebouw. ‘Ik hoop dat hier in augustus veel geroezemoes is. Dat leerlingen en leergroepen met elkaar samenwerken, dat kinderen blij naar school gaan, en ook blij naar huis. Dat ook de docenten in hun kracht staan en echt met de jongeren bezig zijn. Dat ze trots zijn op hun werk en op de jongeren. En over vijftig jaar? Dan staan we hier nog en hoop ik dat we meerdere locaties hebben. Er valt nog heel wat te dromen.’