De paradox van gelijke kansen

Onderwijs was lange tijd een luxe. Het feit dat ons woord ‘school’ teruggaat op het Griekse woord voor vrije tijd (scholè) herinnert eraan dat paideia, de cultivering van het individu tot voortreffelijkheid (aretè), alleen beschikbaar was voor vrije mannen, en niet voor slaven, arbeiders of vrouwen. De afgelopen eeuwen kreeg onderwijs een emanciperende functie (zie kader). De neiging tot perfectionering van individuen steekt van tijd tot tijd de kop op (zie bijvoorbeeld recente ontwikkelingen rond character education). Maar een van de opvallendste ontwikkelingen in onze tijd is de verschuiving van de aandacht naar de perfectionering van het onderwijssysteem als geheel. Dat is bijvoorbeeld zichtbaar rond PISA, waar met man en macht wordt geprobeerd vast te stellen welk...