Het begon eigenlijk uit ontevredenheid. ‘De laatste les voorafgaand aan een toets vul je vaak weinig zinvol in,’ zegt Henk ter Haar, docent Nederlands en teamleider vmbo op GSG Guido de Brès in Amersfoort. ‘Nieuwe stof behandelen kan nog niet. Je krijgt wat vragen over wat er verwacht kan worden op de toets, maar al met al is het weinig productief.’ Toen kreeg Ter Haar aan de vooravond van zo’n les een idee. Hij wijzigde de opstelling in zijn lokaal, zette twee stoelen aan elk tafeltje en liet zijn leerlingen ‘speeddaten’.
‘Ik liet ze praten over de stof, maar ook over hoe ze geleerd hadden. Juist dat laatste is van belang. Reflectie ontbreekt volgens mij nog te vaak in het onderwijs. Leerlingen gaan met hun boek naar hun kamer, maar denken te weinig na over hoe ze leren en of leren voor hen zinvol is.’
In het begin van het speeddaten was het nog een beetje aftasten, maar al snel zag Ter Haar het enthousiasme van zijn leerlingen toenemen. ‘Leerlingen hoorden van elkaar hoe ze goede cijfers probeerden te halen. Daar hadden ze eerst nog geen beeld van.’ Ter Haar nam ook zelf plaats achter een tafeltje. ‘Zo kreeg ik meer inzicht in manieren van leren.’
Of de speeddatevoorbereiding geleid heeft tot betere cijfers, kan Ter Haar door gebrek aan vergelijkingsmateriaal nog niet zeggen. ‘Maar dat is ook niet zo interessant. Wat ik belangrijker vind, is dat leerlingen beter gaan leren. Volgende keer wil ik ze bij het speeddaten een extra vraag meegeven: heb je de stof nu anders geleerd en was dat succesvol of juist niet? Als leerlingen al vroeg inzicht krijgen in hun manier van leren, zullen ze daar later vast van profiteren.’
Meer info: Henk ter Haar, [email protected].
Dit artikel verscheen in Didactief, januari/februari 2016.