Ruimtevaarder

Tekst Frank Jongbloed
Gepubliceerd op 01-01-2021
Frank Jongbloed - Er is een liedje van het Vlaamse duo Kommil Foo dat over een meester Frank gaat die een van zijn leerlingen domkop heeft genoemd. De leerling vertelt dat hem dat niet deert omdat hij ruimtevaarder wordt.

En een ruimtevaarder 'heeft niets met tafels van vermenigvuldiging en woorden met dt'. De jongen (ik neem aan dat het een jongen is) neemt meester Frank niets kwalijk en blijft verbazend loyaal tegenover zijn leerkracht. Want dat zijn kinderen; trouwhartig. Het is niet voor niets dat de mokken met Beste Meester of Beste Juf terugkerende artikelen zijn in de cadeaushop. Al een jaar of acht rijd ik iedere werkdag van Apeldoorn naar Harderwijk om bij de laatste twee kilometer een stukje om te rijden. Want die omweg brengt mij op de route van de middelbare scholieren die ochtendhumeurend en whatsappend naar De School van Duizend Pubers trappen. Daar zitten altijd oud-leerlingen tussen, die mij plots glimlachend (en uit zichzelf) begroeten door te zwaaien. En ik doe hetzelfde. Iedere ochtend. Het zegt iets over de band die je met kinderen hebt ontwikkeld op school. Over het werk dat we doen.

Gaan we het nu over de Cito-eindtoets hebben. Ze zeggen dat je een klas hierop niet mag voorbereiden. Ik doe dat wel. Al in de eerste schoolweek van het laatste basisschooljaar temper ik het belang en het gewicht van deze beruchte Toets Der Toetsen. Ik verschuif de nadruk naar het leerlingvolgsysteem en vertel de jongens en meisjes over het gezamenlijk advies van de leerkrachten wat betreft het voortgezet onderwijs. 'Een Eindtoetsscore is niets anders dan het laatste pijltje dat in een van tevoren voorziene richting wijst.'

Nu komen we bij de realiteit. Politici, media en helaas vaak ook ouders en kinderen, aanschouwen de Eindtoetsscore alsof het de Heilige Graal van het onderwijs is, het Gouden Ticket dat je toegang verschaft tot de magische leerfabriek van het hoger onderwijs. Wat je als leerkracht ook hebt gedaan om deze misleiding te voorkomen. Zit je als kind boven de 540, dan zit je goed. Lager dan 525? Domkop. Dank u wel, politici, media, ouders en inspectie. Want wie is de brenger van de score, de aankondiger van status en hoon? Precies. Meester of juf. Laat ik eens duidelijk maken hoe dat gaat. Als een kind een goede Eindtoetsscore heeft, dan gaat zo'n gesprek gesmeerd. Kind krijgt score, kind is blij. Maar er zijn ook kinderen die zichzelf (weer) geconfronteerd zien met een in hun ogen lage score. En ze vinden het niet zo'n ramp hoor, om met de meester te praten. Een paar tranen en een trillende onderlip en dan is het weggepraat. Maar daarna moeten ze naar de klas of naar hun ouders en daar moet de score weer herhaald worden. Met een beetje geluk wordt het kind gesteund en opgevrolijkt. Met minder geluk regent het teleurgestelde blikken, geroddel in groepjes en vaak zelfs paniek en boosheid bij vader en moeder. 'Je moet kinderen voorbereiden op de toekomst,' wordt er wel eens beweerd, 'ze hard maken. De maatschappij is niet gebouwd voor zachtaardige types.' Misschien niet. 'Zo, meester Frank, alles is zowat gezegd. Vaarwel, en dat het u nog goed mag gaan.

Oh, en wat die kleinigheid betreft dat u een domkop in mij ziet, meester Frank, dat deert een ruimtevaarder niet.'

Gepubliceerd in het aprilnummer van Didactief.

Een ogenblik geduld...

Frank Jongbloed

Frank Jongbloed is leerkracht en schoolleider in het primair onderwijs.

Gerelateerde artikelen
Onderzoek

Ruimtevaarder

02-04-2013
column

Click here to revoke the Cookie consent