Misverstanden

Tekst Frank Jongbloed
Gepubliceerd op 27-01-2017
Frank Jongbloed - Er bestaan nogal wat misvattingen over het Nederlandse onderwijs. Laat ik er een paar voor u op een rijtje zetten. Als eerste de vergissing dat juffen en meesters te veel vakantieweken hebben..

..en dat deze weken standaard worden gebruikt om weelderig weg te zakken in comfortabele sofa’s met een spannend stuiverromannetje, of om op een koffie-en-koektocht door de bossen van Duitsland te trekken. Laten we eerlijk zijn: leerkrachten hebben inderdaad veel vakantie. Maar net zo eerlijk: dat hebben we ook nodig. Uit recent onderzoek van TNO en CBS blijkt dat wij leraren het meest last hebben van burn-outklachten (ruim 20% en dat stijgt nog steeds) en het hoogst scoren op onderdelen als ‘heel veel werken, emotionele uitputting en agressie van de kant van ouders en leerlingen’.

Dat laatste brengt ons op een andere misvatting, namelijk dat ouders denken dat de juf of meester niet weet hoe de vork in de steel zit bij het aanpakken van ongewenst gedrag. Een voorbeeld: Jeroen verliest op het schoolplein met knikkeren van Bart. Jeroen scheldt, Bart scheldt terug, Jeroen duwt, Bart duwt terug. De juffrouw ziet dit en Jeroen zit de rest van de pauze chagrijnig en huilend binnen. Na schooltijd komt de moeder van Jeroen het lokaal binnen en begint de juf uit te leggen dat Bart ook geduwd en gescholden heeft. De juf zegt dat ze dit weet en dat ze Bart heeft aangesproken op zijn gedrag. Moeder is boos dat alleen haar zoon binnen moest blijven, eist een nieuwe actie van de juf en vertrekt met een rood hoofd naar het kantoor van de directeur. Dit soort situaties zijn vrij normaal geworden in het Nederlandse onderwijs. En met een beetje ‘mazzel’ zet de moeder van Jeroen haar versie ook nog online. Een collega-schoolleider van mij overkwam dit onlangs. Een kleine selectie uit het commentaar: ‘Uitschot. Opzouten, dat personeel. Te triest. Boycotten die school. School sluiten. Sodemieter op. Mafkezen. Sukkels. Om je dood te schamen.’ Leuk hoor, social media.

Een derde misverstand: werken in het onderwijs is een roeping. Dat is mooi gezegd, maar zet honderd leerkrachten bij elkaar en er zullen er tien zijn voor wie het een roeping is, en de rest is er min of meer in gerold. Eenmaal in het onderwijs is het best moeilijk om eruit te rollen, want veel vanzelfsprekende loopbaanveranderingen zijn er niet voor de gemiddelde juf of meester. Dan verzuurt de leerkracht soms een beetje en begint na een jaar of dertig te klagen dat onderwijsinnovaties ‘niets nieuws onder de zon zijn’ of dat ‘het vroeger beter was’. Dan is het de hoogste tijd voor een permanente vakantie, denk ik. Nou, het was eigenlijk de bedoeling een komische column te schrijven. Mislukt. Het bovenstaande moest er denk ik even uit. Daar heb ik nu tijd voor, want ik schrijf dit in de vakantie.

Frank Jongbloed is leraar en schoolleider in het basisonderwijs. 

Deze column verscheen in het januari/februarinummer van Didactief, 2017

Een ogenblik geduld...