Midzomernachtdroom

Tekst Frank Jongbloed
Gepubliceerd op 01-01-2021
Frank Jongbloed - Toen ik een jaar of tien geleden in Kenia was, liet de beveiliger van het hotelterrein mij een tof trucje zien.

In het holst van de nacht ging hij met zijn zaklamp langs de rivier (ik verbleef ergens in de natuur) en hoewel het eerst leek alsof we daar met z’n tweeën stonden, bleek dat we zeker niet de enige levende wezens bij het water waren. Talloze ogen gloeiden fel op in het licht van de lantaarn. Deze zomer ervaarde ik iets soortgelijks in Zuid-Afrika, toen de gids in het natuurgebied zijn zaklantaarn langs de boomtoppen liet gaan en daar, schichtig en snel, een luipaard verraden werd door de groene gloed van zijn ogen.

Wie had gedacht dat er ook zoiets in mijn woonplaats Apeldoorn valt waar te nemen? Nu het deze zomer af en toe (héél af en toe) warm genoeg was om ’s avonds in het donker buiten te zitten met een glas port en een goed boek, viel het me geregeld op dat er op een steenworp afstand van waar ik zat allerlei lichtjes opgloeiden in de straat. Een schijnbaar oneindige stroom van gloeipuntjes bewoog zich op verschillende snelheden langs de straatzijde, wat mij al snel het gevoel gaf dat ik verzeild was geraakt in een impromptu voorstelling van Midzomernachtdroom. Tot ik iemand hoorde roepen: ‘Fiets niet zo snel! Ik raak je hotspot kwijt.’ De stroom lichtjes bleek dus de lokale jeugd te zijn, op weg naar het centrum en voor een groot deel van de route loerend naar het verlichte schermpje van de smartphone.

Het is een fenomeen waar ik de laatste tijd veel aandacht aan besteed. Ken je dat verschijnsel dat als je een bepaald type auto wilt kopen, je zulke auto’s plotseling overal ziet rijden? Hetzelfde lijkt voor mij en mobiele telefoons te gelden. In Zuid-Afrika verschijnt in het Krugerpark een leeuw en ineens ben ik omringd met uitgestrekte armen met telefoontjes erin. Filmen, dat beest! Ergens op een festival speelt iemand prachtig saxofoon en ik kan het live volgen, maar ook via de dertig schermpjes die op de man gericht zijn. Even geen gespreksstof in het restaurant? Vanonder de tafels worden de gezichten om me heen even in het licht gezet door de ontgrendelende telefoontjes.

Verschillende wetenschappers en onderzoeksjournalisten beginnen zich, gewapend met alarmerende cijfers, zorgen te maken over kinderen en hun onafscheidelijke smartphones. Er is geen noodzaak meer om bepaalde kennis en trivia uit het hoofd te weten, omdat deze informatie gemakkelijk opgezocht kan worden met de telefoon. Het is een groeiende ‘strijd’ in het onderwijs: leren we de kinderen feiten en kennis, of leren we de kinderen denk- en opzoekvaardigheden? Weten of zoeken? Vanaf een afstand bekeken is het bovenstaande een verzameling losse gedachten, opgeroepen door versterkte wijn en lichtjes in het donker. Van de hak op de tak en snel afgeleid. Maar dat laatste wordt ook in toenemende mate gezegd van onze 21ste-eeuwse jeugd. En nee, de spelling van ‘21ste-eeuws’ hoefde ik niet te googelen. Die kennis had ik paraat. 

Frank Jongbloed is leraar en schoolleider in het basisonderwijs.

Een ogenblik geduld...

Frank Jongbloed

Frank Jongbloed is leerkracht en schoolleider in het primair onderwijs.

Click here to revoke the Cookie consent