Fullan: move towards the danger

Tekst Frank Jongbloed
Gepubliceerd op 01-01-2021
Frank Jongbloed - Hoe is het hier? Over Michael Fullan en het einde van ons achterhaalde schoolsysteem.

In de aula van de Katholieke Pabo Zwolle knijp ik mijn ogen tot spleetjes en tuur de zaal in. Het is een Monet van grijstinten. Het leidinggevend onderwijs is geen kleurrijk kliekje. In een walm van opgewarmde uiensoep en onverschillige koffie (ik zit pal naast de kantine) zie ik hoe vooraan de zaal een oudere man met één hand een headsetje op zijn hoofd schuift terwijl de andere aan een MacBook zit te pulken.

Het is Michael Fullan, misschien wel dé specialist als het om effectief onderwijs gaat. In de maanden voorafgaand aan deze masterclass heb ik zoveel moois en goeds over deze onderwijsvernieuwer gehoord en gelezen, dat hij in mijn beleving haast sinterklaasachtige proporties heeft aangenomen. Dat het 2 december is en op school de kleuters vol wild geraas door de gangen stuiteren heeft ook een beetje voor deze beeldvorming gezorgd.

Na een introductie schraapt Fullan zijn keel en steekt van wal. Ik had en heb de man heel hoog zitten, maar een begenadigd spreker is hij niet. Dat ik na vijftien minuten zit te denken aan de twee bananen die ik op de passagiersstoel van mijn auto heb laten liggen, zegt waarschijnlijk meer over mijn concentratievaardigheden dan over Fullans monotoon uitgesproken oneliners als Use the group to change the group en Ready, fire, aim. Wat ik wel vreselijk interessant vind is de kern van zijn verhaal.

Fullan: "We hebben zo'n beetje het einde bereikt van al het goede dat we uit ons achterhaalde schoolsysteem kunnen persen. Het huidige systeem is te duur, niet efficiënt en, zoals ieder kind je kan vertellen, dodelijk saai."

De sheets over collaborative cultures vliegen je in de eerste helft van de bijeenkomst om de oren. Leerkrachten móeten gemotiveerd worden om in hun persoonlijk ontwikkelingsprofiel te zetten hoe ze andere leerkrachten bij het uitoefenen van hun vak gaan helpen en hoe zijzelf gaan leren van andere leerkrachten. Leiderschap op alle lagen en voor schoolleiders de opdracht om ervoor te zorgen dat ze bij hun eventuele vertrek zoveel mogelijk mini-schoolleidertjes achterlaten.

Push the collaborative culture! kermt Fullan enigszins buiten adem in zijn headset om vervolgens op ietwat knullige wijze de bezoekers via een coöperatieve werkvorm over zijn theorieën te laten palaveren.

De tweede helft van de masterclass gaat over de inhoud van zijn boek Stratosphere, dat net in het Nederlands is verschenen en gaat over de verbindende kracht van technologie, pedagogie en veranderkunde. Niet veel nieuws onder de zon, maar wel op heldere wijze beschreven en gesteund door veel data. De klas van Opa Krakstok is niet meer.

Nieuwe technologieën hoeven niet bejubeld te worden als De Redding van Het Hedendaags Onderwijs, maar men hoeft ze ook niet te benaderen als onbegrijpelijke ziekten die zich vanachter duistere horizonnen een weg naar ons klaslokaal hebben verschaft.

If it's inevitable, zegt Fullan, move towards the danger.

Wat volgt is een goed verhaal over het behandelen van studenten als partners in het leren, peer-to-peer teaching en kwetsbaarheid en transparantie bij leerkrachten. Boeiende stof waar ik nog wel even over door kan schrijven. Maar koop het boek maar. Fullan legt het beter uit dan ik en het nawoord is mede geschreven door twee mensen die ik bewonder; Berend Redder (mijn algemeen directeur) en Johan Spitteler (een van de twee mensen die mij opleidt tot schoolleider).

En dan, na vier vragen uit het publiek waarbij duidelijk wordt dat er in het Nederlands onderwijs nog wel wat te winnen is op het gebied van Engelse uitspraak, is de masterclass opeens voorbij. Een roedeltje groupies spoedt zich naar voren voor een krabbel en een instagrammetje en ik doe mijn dop weer op mijn vulpen. Ruim veertig kilometer later loop ik het herfstige schoolplein op. Er staat een overblijfkleuter bij de voordeur met een foambal in zijn hand. "Hoi, meester Frank," zegt hij. "Hoi, jongen," antwoord ik, "Hoe is het hier?"

Een ogenblik geduld...
Click here to revoke the Cookie consent