Financiële educatie en burgerschap

De mbo’s lieten de subsidie van het ministerie van Sociale Zaken niet liggen, maar daadwerkelijk iets doen met deze flinke bedragen blijkt een probleem. Met de grootst mogelijke moeite vonden ze een handvol medewerkers bereid een training te volgen. Op sommige mbo’s lukte zelfs dat niet. Die zullen moeite hebben om de uitgaven van gemeenschapsgeld te verantwoorden.

Misschien ligt het probleem niet bij hen. Voor financiële educatie heeft de overheid geen landelijke doelen opgesteld. Het enige wat er voor het mbo dichtbij komt, zijn de burgerschapsdoelen. De economische dimensie in deze burgerschapsdoelen raakt aan financiële educatie. Met de beoogde aankomende aanpassingen aan burgerschap voor het mbo, raakt deze economische dimensie echter meer uit beeld.

De bestuurders van de ROC’s moeten daarom wel erg intrinsiek gemotiveerd zijn om financiële educatie in het onderwijsprogramma op te nemen. Dit terwijl dagelijks zorgelijke berichten over betaaldiensten als Afterpay en Klarna in het nieuws zijn. Vooral mbo-studenten komen rond hun 18^e verjaardag in de problemen. Ze vragen hun zorgtoeslag niet aan, en vergeten soms hun zorgverzekering te betalen of af te sluiten. Met de belastingen hebben deze studenten ook een moeizame relatie. Veel studenten hebben recht op teruggave, maar vragen die niet aan.

Kortom, de mbo-populatie heeft genoeg financiële problemen, maar we laten dit maar een beetje gebeuren. Uit een rondje langs mbo-instellingen blijkt dat het overal van individuele docenten afhangt of er werkelijk wat gebeurt met de financiële weerbaarheid van jonge mensen in kwetsbare situaties.

Uit onderzoek weten we dat vooral praktisch opgeleide ouders nauwelijks geldzaken bespreken met hun kinderen. Vaak uit schaamte. Van de Tweede Kamer moeten we het verder ook niet hebben, Waarom zijn betaaldiensten als Klarna überhaupt toegestaan in Nederland? Waarom niet met een leeftijdgrens van 23 of hoger? Interesseren jonge mensen ons niet?

We weten inmiddels ook wat wel werkt in het onderwijs. De grootste winst is te behalen bij de houding, de attitude, bij geldzaken. Alleen meer financiële kennis is niet genoeg.

De overheid en het onderwijs laten wat mij betreft vooral mbo-studenten in de steek. Dit terwijl allerlei influencers op TikTok en andere media maar blijven flashen met dure auto’s en beloftes van snel rijk worden. We zetten daar niets tegenover.

Opwinding over jonge mensen die andere jonge mensen beroven van hun statussymbolen als dure schoenen en fatbikes is er genoeg. Maar hier in het onderwijs iets aan doen, gebeurt te weinig. 

Ik roep op de individuele gemotiveerde docent te helpen door landelijk doelen over financiële educatie op te nemen. Doe dat om een nieuwe generatie te beschermen.    

Deze column is verschenen in Didactief van november 2025.